Manhattan (1979) - Directed by Woody Allen

 Upon watching my third Woody Allen movie, I come to realise that this Rom-Com from 1979, casting the grand daughter of Earnest Hemingway, Mariel, as a 17 year old who is in love with a 42 year old unemployed TV producer, Issac ( Allen), was much spoken of as recent as 2018/2019, with the #MeToo movement, and the controversy regarding him. ( Read this to find out how his once friends, and admirers have since disowned him: https://www.nytimes.com/2018/03/01/style/woody-allen-manhattan.html ). It too is an eye opener on how matters that didn't bother us nearly as much back then, are a big embarrassment to have associated with now. We have another in the cricketing fields, on the subject of racism, in England that has been going on for some time with fresh allegation cropping up almost daily - and such acts were almost the norm back then, the old timers say. The following dialogue between Tracy and Issac, ( Issac tells this to his friends, Yale and Emily, who sit at the same dinner table), tells us how it troubles him, despite the good time he's having.

Tracy: We oughta go

       cos I've got an exam tomorrow.
            
Issac: Oh, do you? The kid's gotta get up...

       She's got homework.

       I'm dating a girl who does homework.
and in another scene:
 
Mary:  What do you do, Tracy?

Tracy: I go to high school.

Mary: Oh, really. Really. Somewhere Nabokov is smiling, if you know what I mean.
On another scene, Issac mentions his troubles to Yale upon his unemployment - the battle 
of living in New York as it were. New York, which Issac loves !

"Yeah, plus I got two alimonies and child support. You know, I gotta cut down.  
I'll have to give up my apartment. 
I'm not gonna be able to play tennis, pick checks up at dinner,
or take the Southampton house.
Plus I'll probably have to give my parents less money. It'll kill my father.
He's not gonna be able to get as good a seat in the synagogue.
He'll be in the back, away from God, far from the action."One of the attractive things about the movie is, how while these people try to be genuine to each other,
it doesn't necessary work that way all the time. How Issac for all his preaching about Tracy needing to
find a life away from him, attempts to sabotage her future plans - yet, they don't want to mislead the 
other too, as multiple situations in the movie show. Yet Issac doesn't spill the beans on Yale, even when Emily, 
Yale's wife faults Issac for Yale's affair with Mary.

One of the scenes that really caught my eye was the look of disdain, as his friends read parts of Allen's 
ex wife's memoir, much to their amusement - gossip is the new porn, Yale says at the dinner table mentioned above.


As a movie, it was a treat. The monochrome 
experience actually somehow added up to the 
pleasure. The great camera work, the wonderful 
dialogues so much an expectation from an Allen 
movie, all contribute to serve the ultimate package.
The mix here is terrific - pseudo-intellectualism, 
sexual humiliation, satire, digs at masculinity
( how a Dachshund is a "penis substitute" over a 
great Dane for Mary- and then Issac meets Jeremiah, Mary's ex-husband ).  Coming right after Annie Hall, this, if it was released before that,
could've well earned him the Oscar, I felt (It was nominated for two).

Rating: *****



   

                   






   

                   

.



   

                   







   

                   







   

                   


 

සංසාර කමටහන් - සුනිල් වික්‍රමසිංහ

මෙතෙක් කල් කිය වූ කෙටි කතා සංග්‍රහයන් අතර සුවිශේෂී ම සංග්‍රහයකි. මෙය කියවීමට ආසන්න ම හේතුව ගොඩගේ අත්පිටපත් තරඟයේ ජයග්‍රහි කෙටිකතා සංග්‍රහය වීම ම නොව; ලියනගේ අමරකීර්ති මෙම පොත ගැන ලියූ විචාරය ඊට වැඩි හේතුවක් වන්නට ඇතැයි සිතමි.

එලෙසම, මතක ඇති කාලෙක, ප්‍රබන්ධ කෘතියකට, තරමක් දීර්ඝ වූත් ( පිටු 4ක්), එ ලෙසම සිත් ගන්නා වූ ත් පිදුමක් කියෙව්වේ නම්, ඒ සුනිල් වික්‍රමසිංහ තම කුළුඳුළ් කෙටි කතා සංග්‍රහයේ නැසී ගිය පුංචිබණ්ඩා මීගස්කුඹුර වියතානන් අරඹයා ලියූ මෙයයි. මේ කොටස සලකන්න - එය ම මෙම පිදුමේ බර ට නිදසුනකි.

පිදුමෙන් නොනවතින ඔහු තම මුල් ම කෙටි කතා සංග්‍රහය ගැන පෙරවදනක් ලියමින් මෙසේ කියයි:

"අපගේ මුල්ම කෙටිකතා සංග්‍රහය වන 'සංසාර කමටහන්' නම් අවකාශය සඳහා ඥානනය වූයේ එම සංසාර-භව චක්‍රයෙහි සිදු විය හැකි සිද්ධි දාමයක එකතුවකි."

හේ මෙසේ කිවද, මෙම කෙටිකතා කියවීමේ දී සංසාර බිය යන සංකල්පය  ගැන ම ශංශයක් ඇති මට ද සුළු හෝ බලපෑමක් කිරීමට සමත් වන සේය ( මේ ගැන මගේ සත දෙක පසුව ට තබමි - එය කියවීම නොකියවීම ඔබට බාරය; කිම ද එය මේ පොත ට ඍජුව අදාළ වීමකට වඩා, සංසාරය සහ එහි භයංකාරත්වය ගැන මගේ දෙඩීමකි. බලන්න/ නොබලන්න **) . ඉන් කතුවරයා ගේ රචනා ශෛලියෙහි සමත්කම ම ක්ෂාත් ක්ෂාත් කරයි.

ඔහු තව දුරටත්,
"විශේෂයෙන් සයිමන් නවගත්තේගමගේ ආඛ්‍යාන සම්ප්‍රදාය වෙතට ඔබව කැඳවමින් අන්තර්-පඨිතමය හෝ සමාන්තර කියවීම් ජාලයකට හෝ ඔබව යොමු කරනු ඇත. එයින් අප ආරම්භ කරන්නට උත්සාහ ගන්නේ ඔහුගෙන් ආරම්භ වුණු එම දේශජ සාහිත්‍යයික වංශ කථාව නැවත විමර්ශනශීලි, හෘදය ප්‍රියශීලි සංවාදයකට ගෙන ඒමටය",
             යැයි පවසයි. එම දේශජ සාහිත්‍යාකාරය ට අප ට මනාපය. මෙම කෙටිකතා සංග්‍රහයේ එක් තැනක හෝ සංසාරයේ දඩයක්කාරයකු, සංසාරණ්‍යයේ උරුමක්කාරයකු ගැන හේ පවසයි. පෙරදිග බෞද්ධ ඉගැන්වීමත් සංසාරයෙන් මිදීමේ මග ගැනත්, ඒ ඔස්සේ දේශජ පශ්චාත්-යථාර්ථවාදී රීතියක් ගැනත් කතා කරයි.

ඔහු මේ දේ ගැන කතා කර නොනවති. ඔහු පත අට එකට සිඳ, මේ කෙටිම කෙටි, කෙටි කතා විස්ස තුල ඒවා විසුරවයි.  පහත හැඳින්වීම, ඒ ඒ කෙටිකතාව මා තුල ඇති කල කම්පනය ගැන වාක්‍යයක් හෝ දෙකකි. ඉන් අනාගත කියවන්නියකට හානියක් නොවන මුත්, පොත කියවන තෙක් එම වාක්‍යයෙන් කියවෙන්න තේරුම් නොයෑමට ඇති අවකාශ වැඩිය.
          
1. සංසාර ළපටියා: මෙය උන් වහන්සේ මාර දියණියන් පරදවා, ඇගේ සියළු බන්දනයන් පරදවා, සත්‍ය වටහා ගැනීමත්, සංසාර චක්‍රයේ වැටහීම් අඩු අයෙකු ගේ මෙම සංසාරය නම් වංකගිරියේ අවුලකට හසු වීමත් යන කාරණා පෙන්වා දීම යැයි සිතමි.

2. යන්නෝ එන්නෝ: මෙම කෙටිකතාවේ ආඛ්‍යායනය ඇත්තෙන්ම කරගෙන ගොස් ඇත්තේ කවුරුන්දෝ යැයි අනාවරණය වන්නේ අවසන් පිටුවේ දී පමණය. එවිට පාඨකයා තුල කම්පනයක් ඇති වීම වැලැක්විය නොහැක. එවිට කථකයා දවස පුරා එහෙ මෙහේ දිවීම, නොනිත් අසහනය වඩාත් හේතු සහගත වේ. ප්‍රථම කෙටිකතාවේ පරිදි ම, නැවත කෙටිකතාව පිරීක්සීමට තුඩු දෙන්නේ, එම අස්වාභාවික කථකයා කවුදැයි අවබෝධ වත් ම ය.

3. සුදු පාට කොඩි: අප ගම් වල ඇති කුල පීඩනය හේතුවෙන් දරුවන් ගේ සබඳතා වලට ඇති වන අසාධාරණ බාධා, පිළිකාවන් වැනි සුව කිරීමට අපහසු රෝග, අහේතුක ලෙස ඇති වන පටිඝය සහ වෛරය, ආදි කාරණා කිහිපයක් අලලා ලියැවී ඇති මෙම කෙටිකතාව අග, මවගේ හැසිරීම වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවන්නේ කෙටිකතාවේ කථකයා ට ය.

4. තාත්තා: මෙහි අන්තිම ඇති නිබ්බුත පද පෙළ තමන් ආරක්ෂා කරගත් සංඝ පීතෘ වහන්සේ වෙනුවෙන් ද ? එවිට ළපටි සංසාරයා මෙම අසරණ කොළුවා ද ?

5. 54 වෙනි අට්ඨික සංඥ්ඥාව: මවක පියෙකු නැති වීම, හෝ ඔවුන්ගේ නොසැලකීම, මෙහි එන බොහෝ කුඩාවුන් ට පොදු ධර්මතාවකි. ඒ අනුව ය එම දරුවන් ඔවුන ට විඳිය නොහැකි තරමේ දුක් අනුභවයෙන් දිවි කරගැනීමට යත්න දරන්නේ. මෙම දරුවාට, සිය මහළු විය දක්වාම ආදරයට සිටියේ කිකිළියන් ය. 54 වෙනි කිකිළයගේ සමාගමේ ඔහු ගේ දිවි නිමා වේ.

6. බෙහෙත් අබ ඇට: සුළු පියෙකු තම භාර්‍යාව විෂයෙහි ඇති බැඳීම, තමන්ගේ ම දරුවා නොවුවද ඔහුට ජීවිතයක් ගොඩනගා දීමට කල කැපවීම කෙතෙක් වුවත්, තම බැඳීම නිසා ම කිසිදු නිවීමක් නොලබන වීරේ ගැන කතාවයි මේ.

7. පඨිඝ-කාමරංග: උමතු බලු රෝගය, දෙමව්පියන්ගේ නොසැලකීම, තරහව ( පඨිඝය ) ආදී කාරණා භාවිත කොට කෙරෙන තරමක් සැහැසි ආරේ කෙටිකතාවකි. එහි එක්තරා අවදියක දී අතීතයට යාම යන කාරණාව ගෝචර කර ගැනීමට අපහසු වුවද තරමක් වෙනස් කියවීමේ තෘප්තියක් ගෙනා නිර්මණයකි.

8. නිමුන්නා: කාත් කවුරුවත් නැති දරුවෙකුට, ගුරුවරයෙකුගේ තාවකාලික ඇල්ම බැල්ම නැති වීම, තවතවත් ජීවිතාශාව නැති කරන්නක් විය හැකිය. ඉන්ද්‍රා නැන්දාගේ පශ්චාත්තාපයෙන් තම දිවියෙන් මිල ගෙව්වන්ට ඇති පළේ කිම ?

9. කෝපි මල් සාක්කිය: කෝපි මල් වල සාක්කිය, කෝප ගත් ගැමියන් බාර ගන්නේ නැත. තම පුතුගේ වියෝවෙන් සොවින් දිවි ගෙවමින් සිටි රෝහිත ගේ අම්මා ට ගැමියන්ගෙන් සමාවක් ලැබෙන්නේ නැත.

10. ටීවර්ට ලියමනක්: මෙම කෙටිකතාව මතකයට නැගුවේ නිවෙසක මෙහෙකාරකමකට එවු දරුවෙකු තම සීයාට ලියූ ලියුමක් මුල් කරගත් ඇන්ටන් චෙකොෆ්ගේ නිර්මාණයකි.  එහෙත් මෙහි එන දරුවාගේ ලියමන වඩා නිර්මාණාත්මකය. තම සැබෑ දිවිය ඔහුගුරුතුමියට නාට්‍යානුසාරයෙන් පවසයි. මෙහි එන හොඳම නිර්මාණයක් විය යුතුය.

11. ඉතිපිසෝ ගාථාව දහ පාරක් කියන්න... : රොඩි කුලයේ උපන් දරුවෙකු තම ජීවිකාව උදෙසා කුකුලන් විශාල සංඛ්‍යාවක් දෛනිකව මැරීමත්, ඔහු තමන් සමඟ ජීවත් වීම සඳහා ඉතිපිසෝ ගාථාවෙන් සිත සවිමත් කරගැනීමත්, ඔහු ට තම දිවියේ හොඳ දිශාවකට බලාපොරොත්තු තබාගත නොහැකි ආකාරයත් පෙන්නුම් කෙරෙනා කෙටිකතාවකි. කුකුළන් මැරීමේ කර්තව්‍ය කුඩාවෙකු කෙසේ කරන්නේ ද, ඊට ඔහුගේ සිත කෙසේ දැඩි කරගන්නේ ද යන්න ගැන කතුවරයා නොකියයි. වාක්‍යයකින් දෙකකකින් කෙරෙන විස්තරයකින් ම එය පාඨක මනසට කම්පනයක් ඇතිකරලමින් ඇතුලත් වේ.

12. මැදි සංසාරය: බෞද්ධ ජාතක කතා වල ආභාෂය, එම කතා ආර භාවිතය මෙම සංග්‍රහය තුලින් මා පළමුව දුටුවේ මෙම කෙටිකතාව තුලින්ය. කාමයේ ආදිනව, එහි නොතිත් බව පමණක් නොව කෙටිකතාව අවසන් වන්නේ එහි විකෘතීන් වන ව්‍යාභිචාරය සහ කෞමාර කාමය ට ඉන් ඉඩ ඇරෙන බව ඉඟි කරමිනි.

13. ගන්ධබබ්බයෝ: කාම ගින්න වයස් බේදයක් නැත. මෙහි එන සමහර කෙටි කතා වල එන මහළු සංසාරයා නීරූපනයක් ද ?

14. ළමයා සහ කැරපොත්තා: විටෙක දෙමාපියන් විසින් දරුවන් ට ඉගෙනීම විෂයෙහි ලා විශේෂ පීඩනයක් ගෙන එන්නෝය. මෙය එම මාතෘකාව අලලා දරුවකුගේ විනාශයත්, එම පවුලේ විනාශයත් පෙන්නුම් කරනාකාරයේ නිර්මාණයකි.

15. අලගු අක්කා: කඳුකර පෙදෙසක යැයි සිතිය හැකි, තම සුළු පියාගේ අඩත්තේට්ටම් හා හිංසනයන් විඳිමින්,මැ දිවි ගෙවූ "අලගු" ( දෙමලින් 'සුන්දර' යන්නට යෙදෙන වදන ) වැඩිවියට පත් වූ තරුණ දියණියකගේ අවාසනාවන්ත ඉරණමත්, ඇය ට උදව්වට පැමිනි සිංහල පවුලත්, ඔවුන්ගේ අසාර්ථකත්වයත්, ඔවුන්ගේ කුඩා දරුවාට අලගු අක්කාගේ ඉරණම ගෙනෙනා කම්පනයත් පෙන්වන කෙටිකතාවකි.

16. සංසාර ගෘහ: ගැබ් ගත් වෛශ්‍යාවක් වේදනා විඳිමින් ම තම යැපුම් රැකියාවේ නිරත වීම විස්තර වන ආකාරය කියවෙන පිටු දෙකහාමාරක් වත් නොදිවෙන කෙටි නිර්මාණයකි.

17. එය තවම ගැටළුවකි: ඇනයා, මහසෙන් ද? ඒ කෝච්චි ගානේ පැණි වළලු විකුන්නේ වීරේ ද ? මද සිහිය ඇත්තී සුමනා ද ?

18. සේපාලිකා මලක් කතා කරයි: මෙම කෘතියේ එන බොහෝ කෙටි කතා, ඉතා කෙටි ඒවා ය. මම පොත ගැන යම් අදහසක් ගනු වස්, මෙහි එන ඉතාම කෙටි, එනම් පිටු එකහාමරක්වත් දිග නැති කෙටි කතාවකින් පටන් ගත්තෙමි. පුදුමයකි, මට එම කෙටි කතාව යම් තරමකින් තේරුම් ගත්තෙමියි මට ම විශ්වාස වීමට තෙවතාවක් කියවන්න ට සිදු විය. කොතැනක දී සේපාලික මල, මලක් ද, කොතැන ක ළඳක් ද යන්න තේරුම් ගනීම උගහටය. එහෙත් ඉන් කෙටිකතාව අසාර්ථක හෝ නීරස හෝ නොවේ. අපි මෙහි එන දළ සැලැස්මෙන් සම්පූර්ණ, නැතිනම් අපට අප තේරුම් ගත්තා යැයි සතුටු විය හැකි ආරේ කෙටිකතාවක් ගොඩනගා ගැනීමට උත්සාහ දැරුවෙමු. ( බලන්න *18) 

19. සංසාර මහල්ලා: පෙර කියූ මැදි සංසාරයා නම් කෙටි කතාවේ කෞමාර කාමයේ යෙදෙන සංසාර මහල්ලාගේ සිතුවිලි සමුදාය අපට මෙම පිටු දෙකක් තරම් වූ කෙටිකතාව තුලින් දිස්වේ. මෙම සංග්‍රහයේ මෙවන් පිටු දෙකක්වත් නොදිග කෙටිකතා කිහිපයකි. මෙම කෙටිකතාව කියවා හමාර ව පටුන දෙස බැලූ කල පෙනුනේ, මෙම කෙටි කතාව, කෙටිකතා පහක දාමයක එක් කොටසක් බවටය. මීට කලින් නොබෙල් සම්මාන ලාභී ඇලිස් මන්‍රො මෙන්ම අ'ර්නස්ට් හෙමිංවේ ද මෙවන් ආරක් භාවිතාකරනු මීට පෙර හමු ව ඇත.

20. සංසාර කමටහන්: ප්‍රේතයා, කාම යකින්න, සහ මිණිබිරයක් ආශ්‍රයෙන් මෙතෙක් දිගැරුණු කතා ගොන්න සමාප්‍ර්තයට ගෙනෙනාකාරයත්, එය ජාතක කතා ආකාරයෙන් කවුරු කවුරුන්දැයි විස්තර කරමින්ද සමාප්ත වේ.

ඉතින් මෙය සුවිශේෂි කෙටිකතා සංග්‍රහයකි. පළමු කෙටි කතා සංග්‍රහය යැයි සිතද්දි, මෙය ආශ්චර්‍යයක් දෝ යැයි සිතෙන්නට් අද නැමියාවක් නැත්තේ නොවේ. කතුවරයා පෙරවදනේ පවසනා පරිද්දෙන් ඔහු ට සුවිශේෂි බලාපොරොත්තු ඇති බවට පැහැදිලිය. ඔහු තමන් වෙත ආරාධනා කරගන්නා අභියෝගය සුළුපටු නැත. එය සංසාර බිය ඇති කරලීමකට ඔබ්බට යන සාහිත්‍ය ගමනක් වේවා යැයි අපි උදක් ම බලාපොරොත්තු වෙමු.

ලියනගේ අමරකීර්ති මෙම පොත ගැන ප්‍රශංසාමුඛයෙන් කතා කොට අවසන පවසන්නේ ලේඛකයා අනාගතයේ කුමක් කරන්නේ ද යන්න ඉතා වැදගත් යන්නයි.

"ඔහුට තියෙන ඊ ළඟ අභියෝගය තමයි තමන් දන්න දේ හොඳට කීමේ හැකියාව පාඨක සමාජයකට තේමාත්මකව අදාළ වන, අප වසන සමාජය සංවාදයකට කැඳවන කතා කීමක් බවට පෙරළන එක" ( උපුටනය - ලියනගේ අමරකීර්ති, අගෝස්තු 14 2021, තම මුහුණුපොතේ දී)

මෙහි දී අමරකීර්ති පවසන්නේ සුනිල්  භාවිත කරන අපට තරමක් හුරු පුරුදු එහෙත් දැන් දැන් තරමක් පිළිගැනීමේ, නැතහොත් භාරගැනීමේ නැමියාව අඩු අදහසක් ( සංසාර බිය ) වෙනුවට වඩා වර්තමානික, වර්තමාන සමාජය බලකෙරෙන, සහ පිළිගැනෙන අදහස් ගොන්නකට තම නිර්මාණ කෞශල්‍යය ගෙනයන්නේ කෙසේද යන්න ගැන යැයි මා සිතමි. ( එහෙත් සුනිල් වික්‍රමසිංහ නවගත්තේගම ගත් මග සහ, පෙරදිග බෞද්ධ දර්ශනයේ පිහිටා දේශජ මායා යථාර්තවාදයක් ගැන විශ්වාස කරයි. ඔහු එම සිහිනයේ පළමු කොටස මෙම ග්‍රන්ථයේ ඉතා සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාවට නංවා ඇත. බටහිර ආරට නම් sophomore effort, නැතහොත් දෙවෙනි නිර්මාණයේ පීඩනය ඕනෑම නිර්මාණකරුවෙකු ට සුවිශේෂීව දැනේ. එය වර්තමානික සමාජය ට වඩා අනුකූලව කෙසේ ගොඩනගන්නේ ද යන්න අප ද මහත් උවමනාවෙන් බලාඉඳිමු. කිම ද සංසාරය ගැන බිය අපට ගෝචර නොවුන ද, මෙම දේශජ ආර නම් ආකර්ශනීයය - එය වත්මනට තවතවත් අදාළ කරගන්නේ කෙසේද යන්න ඇත්තෙන්ම උවමනාවෙන් බලාසිටිය යුතු කාරණාවකි.

සහෝදර පාඨකයන් ට කීමට ඇත්තේ නොපමාව මෙම සංග්‍රහය කියවන්න කියාය. ඉන් පසු කතා කරමු!

ශ්‍රේණිය: *****
ප්‍රකාශනය: ගොඩගේ 2021

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
** සංසාරය, සංසාරයේ භයංකාරත්වය ට එදිරිව සාංදෘෂ්ඨිකවාදය ගැන නොවියත් මගේ සත දෙක: සංසාරයේ බියංකරකම වනාහි බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය කොතෙකුත් මතු කර පෙන්වන කාරණාවකි. මගේ මුග්ධ භාවයට වේවා මේ කියනා බියංකරබාවය මට ගෝචර නොවේ. සරල වැටහීමකින් පමණක් සෑහෙන මා සිතන්නේ, ඉන් පසු භවයේ උපදින්නේ මාත් නොවේ නම්, මම නොවෙත් නොවේ නම්, ඊළඟ භවය ගැන විශේෂ බියක් ඇතිකර ගැනීම හෝ මහන්සි වීමේ ඵලයක් නැත්තක් ලෙසය. එහෙත් ජීවත් වන ටිකේ සමාජය ගැන සංවේදීව, ඊට අහිතක් නොකර ජීවත් වීමේ වගකීමක් සාමාන්‍ය බුද්ධියක් ඇත්තෙකුට නොවැටහී තිබීමට හේතුවක් නැත. අවාසනාව වන්නේ අප වන් රටක මේ කාරණාව එනම් වගකීම සහ වගවීම, සමාජයට ගෝචර වී නැති සෙයකි. අප සමාජයේ ඉහළම දේශපාලඥ්ඥයා සිට අඩු ආදායම් ලාභීයා දක්වා සම්මත නීති රාමුවෙන් මෙපිට යමක් කරගැනීමට ඉඩක් ඇත්තේ නම් පසු බට නොවී එය කරගන්නෝය. ඔවුන් ගේ ආගම  පුදපූජා මගින් දෙවියන් සමඟ ද  "ඩීල්" දමා ගන්නෝය. එම නිසා ය කෙතෙරම් නීති තිබුන ද එම නීති බිඳින්නේ හෝ, එහි හිඩැස් වලින් රිංගන්නේ.
       මීට පෙර කලෙක හය හතර පිළිබඳ භය සමාජ සංවරයට අත්‍යවශ්‍ය සේවාවක් කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැක. සියළු ආගම්, ( එනමින් කෙතෙරම් ලේ හැලී තිබුන ද,)  මෙම සමාජ සංවරය සඳහා පමණක් නොව, දැනුම් නිපදවීමට ද අවිවාදිත සම්මාදමක් ඉතිහාසයේ සිදු කොට ඇත. හරාරි ගේ වර්ගක්‍රමයට අනුව මාක්ස්වාදය  සහ මානවවාදය වැනි "ආගම්" වලින් මෙම දැනුම් පද්ධතීන්ට සුවිශේෂි වටිනාකමක් එකතු වී ඇති බව පැහැදිලිය. එවන් දැනුම් ලොව ප්‍රචලිත වූ පසුව, සංසාර බියක ප්‍රයෝජනය මට පෞද්ගලිකව නොවැටහේ. දර්ශනයක් ලෙස නිර්වාණයේ වටිනාකම දකින්නෙකුට පවා, සාංදෘෂ්ඨිකවාදී ස්ථාවරයක හෝ ජීවිතයේ නිරර්ථක ( Absurdism ) ලෙස හෝ දකින්නෙකු, සිය දිවි හානි නොකරගෙන සිසිෆස් සතුටින් ම ඒ මහ පාෂාණය නොනවත්වා ඉහළට ගෙනයන්නේ යම් සේ ද, ජීවිතය අත් නොහළ යුතුය යන ප්‍රතිමුඛ ස්ථාවරයක  සාධාරණත්වය ගැන යම් සැලකීමක් කල හැකි යැයි සිතමි.
  

*18කීර්ති වැලිසරගේ තම අනගි "කෙටිකතා නිර්මාණවලෝකන" යන පොතෙන් පෙන්වා දෙන පරිද්දෙන්, සංවෘතතා නියමය අනුව සම්පූර්ණ සංජානනය ට ද, අවිච්ඡින්නතා නියමය අඛණ්ඩ සංජානනයට ද, මෙහි දී අප යොමු වන බව පසක් විය.

ආරාමදාස - ආරියවංශ අබේසේකර

 

මේ වන විට ස්වර්ණ පුස්තක අවසන් වටයට තේරි පත් වී තිබෙන උක්ත කෘතිය කියවුවෙමි. කියවම් දෝ, නොකියවම් දෝ යැයි යයි දෙගිඩියවාක සිටිය ද, අප යම් විශ්වාසයක් තබන කියවන්නෙක් හෝ දෙදෙනකුගේ හෝ අදහස් හා, ඉහත කී සම්මාන නිර්දේශය, කෘතිය කියවීමට බලපෑමක් ඇති කල සෙයකි.

මෙම කෘතිය කිහිප අයුරකින් අගය කල හැකිය.

1- වාමනයන් හා ආශ්‍රිත ගෙත්තම: අප සංස්කෘතියේ එන පාරභෞතික අදහසකට ඖචිත ලෙස පණ දෙමින් කතුවරයා, තමන් යටත් කරගෙන සිටින පාලනයන්, අදහස්,  විශ්වාස ගැන කතාවක් ගොතා ඇත්තේ අද ට ද බලපානා ආකාරයටය.  සංස්කෘතියක බර, ඉන් බැඳීම, ඉන් මිදීමට ඇති අපහසුතාව සහ අකැමැත්ත ගැන සාර්ථක විචාරයක්, ප්‍රබන්ධයක් තුලට තුලට  ගැබ් කොට ඇති සෙයකි. නවකතාව පුරාවට ම පාහේ නොනිමි සංවාදයක් ලෙස දිගැරෙන හේමරත්න හා වාමන ආත්ම අතර සංවාදයෙන්, එම වාමනයන් ට නිදහසක් දිනා දීමට ඇති අපහසුව මගින්, සීමිතව යම් සිතීමේ පිළිවෙලකට, යම් විශ්වාස පද්ධතියකට, සිර වී ජීවත් වන මිනිසුන්  රූපකයක් ආකාරයෙන් කියවා ගත හැකිය. නිදසුනක් ලෙස, ද්‍රවිඩ සම්භවයක් සහිත වාමනයන් මෙම අදිසි හස්තයන්ගෙන් මිදී නිදහස කරා ගොස් ඇති විට, තම විශ්වාසයනට කොටු වූ බෞද්ධ සංස්කෘතියක ට උරුම කම් කීවෝ වසර අටසියයකට පස්සේ ද රාජ අණින් මිදීමට නොහැකිව ලත වෙති.

මේ කාරණාව මෙම නවකතාවේ මුඛ්‍ය සංවාදය බව පැහදිලිය. 1950-1960 දශක වල ප්‍රාදේශීය සමසමාජ දේශපාලනය යම් යම් ජයග්‍රහණයන් බෙල් පාටියේ සේවකයන් ට දිනා දුන්න ද, පාලක පංතියේ ප්‍රධාන දේශපාලන ප්‍රවාහය ගෙනෙන වෙනස්කම් හමුවේ හමාගෙන යාමකට ගොදුරු වනු මිස, මිනිසුන් ලෙස පුළුල් නිදහසක් ගැන උවමනාවක් හෝ විශ්වාසයක් ගැන තැකීමක් නැතිවීම රටේ ම අභාග්‍යයක් වන්නට ඇත.

2- දේශපාලන භික්ෂුවගේ ආගමනය: බුදුදහම හරි හැටි
නූගත් භික්ෂුවක් සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ හැඟීම් වලට ආමන්ත්‍රණය කිරීම හරහා ඔහුගේ පැවැත්මත්, සමාජයේ පිරිහීමත්, විවිධ ලබ්ධීන් ඇත්තන් වෙන්කිරීමත් සියුම් ව කරනා අයුරු මෙහි පෙන්වා ඇති අයුරු අපූරුය. මෑතක රජයේ වගකීම් සහගත පදවියක් ලත් ආන්දෝලනාත්මක භික්ෂුවකගේ පෙර පරපුරුක නිදර්ශනයක් මතකයට නැගුනේ නිරායාසයෙනි.

3- ඉතිහාසය - ආනුලුන්දාව හෙවත් ආනෛඋලුන්දන්:  පොලොන්නරු යුගයේ සිට පැවතෙන නයිපෙන විහාරය අසල පැවතුන ඓතිහාසික ගම. 1958 දෙමළ කෝළහල වලදි වැසියන්ගේ නිවාස වලට සිදු වූ විනාශයත්, එවකට තිබූ දේශපාලන වාතාවරණයත් හමුවේ, එ ගම වැසියන් වවුනියාවෙන් ඔබ්බට යෑම හේතු කොට ගෙන මෙම ගම්මානයේ විනාශය සිදු විය. මෙම ඓතිහාසික කාරණය හේතු කොට ගෙන පමණක් වුව, මෙම පොතෙහි සැලකිය යුතු වටිනාකමක් දකිමි. වස් වැදෙතැයි බියට බෞද්ධයන්ගේ පුරාවිද්‍යා හා සබැඳි කැනීම් වලට සම්බන්ධවීමට පසු බට වෙද්දි ආනෛඋලුන්දන් හි දෙමළ වැසියන් හා, මඩකලපුව හා එරාවුර් වලින් තාවකාලිකව පැමිණි මුසල්මානු කම්කරුවන්ගේ මූලිකත්වයෙන් එම කටයුතු සිදු වූ අයුරුත්, පිටපලාත් වලින් පැමිණි සිහළුන් ඊට එකතුව, එකාවන් ව පෙර කී කලබල කාලය වන තුරු සේවය කල අයුරුත් මෙහි කියැවේ. කොලනි වල පදිංචියට තවත් අයවළුන්ගෙ පැමිණීම සමඟ පෙර කී අනාරක්ෂිත තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් ඇති වූ අයුරුත්, දේශපාලන භික්ෂූන් තුවාල පෑරීමට ක්‍රියා කල අයුරුත් මෙහි ඇතුලත් ය.

4- වමේ දේශපාලනය: අප රට පළමු පාර්ලිමේන්තුවට විපක්ෂ නායකයෙකු පත් කල සමසමාජ පක්ෂය 1960-1970 දශක තුල නිදහස් පක්ෂය තුල දිය වී යාමත්, ඇන්. ඇම්. පෙරේරා ගේ වියෝවත් සමඟ ජේ. ආර්. ගේ අවිචාර සමයටත් හේතු වන්නටත් ඇත්දෝ යැයි සිතේ. අප රට අසූව දශකයේ විවෘත ආර්ථිකයකට යන අවදියේ ප්‍රබල වමක් නොතිබීම අද රටක් ලෙස අප සිටිනා අවදානම් සහගත තත්ත්වය ට හේතු වන්නට ඇතැයි සිතේ. මෙම නවකතාවේ එන සුවාරිස් වැනි අය ගේ චරිතය ඔස්සේ සමසමාජයක අදහස් වසර සිය ගණණක් තුල පීඩනයට ලක් වූ ජනතාවගේ නැගි සිටීමට විභවයක් ඇති කිරීමේ හැකියාවක් ගැන ඉඟි කරයි. යුවාල් හරාරි ඔහුගේ පොතක පවසන්නේ, මාක්ස්වාදීන් ට ධනවාදීන් ට ද පොත් කියවීමට හැකි බව අමතක වූ හෙයින්, ධනවාදයේ රළුව මාක්ස්වාදීන්ගේ දර්ශනයෙන් සුමටකරගෙන ඔවුන්ගේ දර්ශනය දියුණු කරගත් බවකි. පැහැදිලිව අපට 1977න් මෙහා මෙම සුමට කර ගැනීමේ, හෙවත් සියළු දෙනාට ගරුකරන ශිෂ්ඨ සමාජයක් කරා යන අවස්ථාව මගැරිණි.  (ඒ හෙයිනි මාක්ස්වාදී මුල් පොත් නොව, තමන් ට කියවීමට හැකි මවුබසෙන් ලියැවී ඇති ලේඛනයක් ඉතා අවලක්ෂණ ලෙස, අවිචාර ලෙස, ගොත ගසමින් කියවන්නන් ට පිටුපස දොරකින් පාර්ලිමේන්තුවේ ප්‍රධාන අමාත්‍යධූර වලට පැමිණීමට හැකි වී තිබෙන්නේ.)

සමස්තයක් ලෙස මා රස විඳි මෙම නවකතාවේ, අපේ බොහෝ නවකතා වල එන එක් දෝෂයකින් නොපෙළෙන්නේ නොවේ. ඒ එහි දේශපාලන පණිවුඩය පාඨකයාට මගැරෙතැයි බියෙන් දෝ, එය තද අකුරෙන් - යටින් ඉරි ඇඳ උලුප්පා දැක්වෙනා ආකාරයෙන් මතු කිරීමය. පාඨකයාට වඩා ස්වභාවික ආඛ්‍යායනයක් තුලින් දේශපාලනය පීරා ගැනීමට ඉඩ නොතියා, එය මෙසේ වෙසෙසින් මතුකිරීම අප ප්‍රබන්ධ රචනයේ යෙදෙන සමහර ප්‍රසිද්ධ කතුවරුන් හා වියතුන් ද කරනා දෙයකි (ස්වභාවික ආඛ්‍යායනයක් තුලින් දේශපාලන කාරණා මතුකරලීම ඉතා ශූර ලෙස කරනු මා දැක ඇත්තේ එරික් ඉලයප්ආරච්චි, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, සහ පී.බී. ජයසේකර අතිනි). මගේ තක්සේරුව නම් මෙය නවකතාවේ සමස්ත වර්ණයට නොගැලපෙන ලෙස එක් කොටසක් කැපී පෙනෙනා ලෙස තද වර්ණයක් ගන්වන්නාක් සේ ය.  එසේ කීවද, මෙහි මුසල්මානුවන් හා සුන්නත් කිරීම පිළිබඳ විහිළුවකින් මෙම මිශ්‍ර සමාජයේ ස්වාභාවික හැසිරීමක් පෙන්වන අවස්ථා ද වේ.  තාක්ෂණික කාරණාවක් ලෙස දොළොස් වෙනි - දහතුන් වැනි සියවේ විසුවන් හා 1960 දශකයේ විසුවන් අතර භාෂණයේ ගැටළු මතු නොවේදැයි කෙනෙකුට සිතිය හැකි මුත්, එය කතුවරයාගේ අභිමතය ට ඉඩ දිය යුතු අවස්ථාවක් ලෙස ද අර්ථ ගැනිවිය හැක.

මේ කතුවරයාගේ මා කියවූ පළමු පොත මෙයයි. මෙය සමස්ත ලෙස සාර්ථක කෘතියක් ලෙස දකින අතර, ස්වර්ණ පුස්තක අවසන් වටයට තේරිම යුක්ති සහගත බව හැඟේ.

ශ්‍රේණිය: ****
ප්‍රකාශනය: විදර්ශන
2020 වසරේ ප්‍රකාශ වූ නවකතා කියවීම - 3

තම්මැන්නා - සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ

 

මේ කෘතිය උදෙසා කතුවරිය, සිය සිය පත් සිය කෘතියේ ආඛ්‍යාන විලාශය ඊළඟ තලයට ගෙන ගොස් ඇත. නවකතාවට අදාළ කාල පරාසය දීර්ඝ වීම හේතුවෙන් කතුවරිය එම ශෛලිය මෙම කෘතියේ දී ද භාවිත කලා යැයි සිතිය හැක. ඉතා වේගයෙන් සිද්ධීන් ගලා යන අතර තැනෙක දෙකක නතර වී ආසන්න දසුනක් ගෙනන ආකාර ආඛ්‍යායනයකි, එය.  මෙය පොත වේගයෙන් කියවාගෙන යාමට රුකුල් වුවද, එම වේගයට අනුගත වීම පාඨකයාගෙන් බලාපොරොත්තු වේ.  තම්මැන්නා ඇදී යන්නේ චිත්‍රපටියක් විලසිනි - වෙනස ඇත්තේ චිත්‍රපටියේ රූප රාමූ මාරු වීම අපට ගෝචර වීමය. එහෙත් මෙහි එසේ සිද්ධීන් වල වෙනස් වීම, පාඨකයා ම විඳ, එම ආඛ්‍යාන රටාව ට අනුගත විය යුතුය.


කෘතිය ඇරඹෙන්නේ 1930 දශකයේ රුවන්වැල්ලේ මැලේරියාව උත්සන්න යුගයක,  සූරියමල් ව්‍යාපාරයේ ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ ඇගයීමකිනි.  රතු මහත්තයා හෙවත් N.M. පෙරේරා සහ සමසමාජ දේශපාලන අදහස් එම ප්‍රදේශයේ ව්‍යාප්තියේ සාකච්ඡාවෙන් ඒ. එහි, සහ රට පුරා ම පාහේ කුලවන්තයින් විසින් කුලහීනයන් කෙතෙරම් යටත් කරගෙන සිටිය ද යත්, නව යොවුනියන් 'ඉඳුල් කිරීම' උදෙසා තම වලව් වලට ගෙන්නා ගැනීම සාමාන්‍ය දෙයක් විය.  කුලහීන කාන්තාවන් විසින් තම උඩු කය වසා ගැනීම ඔවුන්ගේ මට්ටමට නුසුදුස්සක් බවට  කෙතෙරම් විශ්වාස කලේද යත්, ඊට එරෙහි ව සමසමාජ පක්ෂය ප්‍රමුඛ ක්‍රියාකාරීන් ක්‍රියා කරලීමට යත්න දරද්දී, ඔවුන් විසින් ම අරටු බැස ගත් විශ්වාස හා බිය හේතුවෙන් එම අදහස් පිළිගැනීමට පැකිලෙයි. NM සමඟ බොරළුගොඩ සිංහයා ද ( පිලිප් ගුණවර්ධන) , කුලපීඩනයට විරුද්ධ එම පෙදෙසේ එකම වලව්ව වූ එක්නැලිගොඩ වලව්වේ ජෝන් එක්නැලිගොඩ ද  මෙහි නයකත්වය ගනී. ඊට මෙහි යම් තරමක ප්‍රධාන චරිත ලෙස සිතිය හැකි සුන්දරා හා කින්නරී ද එක්වෙයි.

මුල් කාලයේ තොටළගින් රුවන්වැල්ලට සම්ප්‍රාප්ත වූ NM, ප්‍රාදේශීය වලව් පැලැන්තිය සමඟ තරඟකර 1936 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට  ඡන්දයේ එම අසුන හිමි කරගන්නේ ඩී.බී. ජයතිලක වැනි අය, ඇන්.ඇම්. පන්සල් පල්ලි විනාශ කරන මිථ්‍යාදෘටිකයෙක් කියා ප්‍රචාරය කරන අතරය. ඔහු ට රුවන්වැල්ලෙන් තරඟකිරීමට සිදුවන්නේ මීදෙනිය වලව්වේ මොලමුරේ කුමාරිහාමි සමඟය.

එතැන් පටන්, එක් අතකින් යම් දුරකට ඇන්.ඇම්. ද, ප්‍රධාන චරිතයක් ලෙස ( ඔහුගේ අභාවය දක්වා) පවත්වා ගනිමින්, නිදහස, ඩී. ඇස්., ඩඩ්ලි, SWRD, දහනායක, මැතිණි, ජෝන් කොතලාවල යන අය මාරුවෙන් මාරුවට අප රට අගමැති කම් දැරූ යුගයන් ඔස්සේ මෙම කෘතිය අප ව ගෙන යයි. 111 පිටුවේ සිත 371 පිටුව දක්වා මේ යුගයන් ගැන ලියැවී ඇත්තේ, අතුරු කතා ආදියෙන් ද පෝෂිතවය. කෘතියේ දුර්වලතා හා දෝෂ නොතකා, මෙම දිගැරුම අප රටේ මෑත දේශපාලන ඉතිහාසය ගැන අපූරු රසවත් කියවීමකි. එලෙසම කතුවරිය බොහෝ දුරට තම කරුණු සොයා ගැනීම අපූරුවට කර ඇති සෙයකි. දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයට සහය දැක්වීමට විරෝධී වීම  හේතුවෙන් හිර බත් කෑමට සිදුවීම, හිර අඩස්සියට පත් වීම වැලැක්වීමට ඉන්දියාවට පැන යාම, ආදි හේතූන් නිසා  නිදහස ලබන විට අවාසිදායක තත්ත්වයක් ඔවුනට උදා වී, විපක්ෂ නායක කමින් සැහීමට ඇන්.ඇම්. ට සිදුව ඇත. මෙම 1948-1977 යුගයන් අතර යම් අඩුපාඩු තිබුන ද, ඒවා ඔවුන් රට දියුණු කල යුත්තේ කෙසේ ද කියා තිබූ දැක්මේ අඩුපාඩු බව කතුවරිය පෙන්වා දෙයි.  SWRD පවා සිංහල පමණක් නීතියේ අඩුපාඩු වටහාගෙන එය නිවැරදි කරලිමට, හොරගොල්ල වලව්වේදී චෙල්වනායගම් සහ A.J. විල්සන් සමග සුදුසු ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒමට සාකච්ඡා කල අයුරුත්, "ගිවිසුමට ඔබවහන්සේලා විරුද්ධ නම් ස්ථිර වශයෙන්ම මම එය ඉරා දමනවා. එහෙත් එය රටේ අනාගතය අන්තරායට පමුණුවනු ඇති බැවින් ඔබ වහන්සේලා ඒ ගැන සිතිය යුතුයි" යැයි පවසා ඇත ( මින් කිසි ලෙසකින්, SWRD එම වරදින් නිදොස් කරලීමට අදහස් නොකෙරේ.) 1950 දශකය අග වන විට ද අවම වශයෙන් ගම්බද පෙදෙස් වල අගමැති වීමට නීතියෙන් ම කුලය හේතුවන බැව් විශ්වස කොලෝ සිටියෝය ( සී.පී. ද සිල්වා ට අගමැති කම නොලැබීමට එක් හේතුවක් එය වූ බව පෙනී යයි.) 1962 කුමන්ත්‍රණය ගැන ද යම් විස්තරයක් මෙහි රැගත් ය.1965 සහ 1970 ඡන්ද වලින් පසුව පශ්ඡාත් මැතිවරණ ප්‍රචන්ඩත්වයන් දැකිය හැකි විය. 60 දශකයේ අග වන විට පරණ වම ට අභියෝග කරමින් අලුත් වමේ උපත ගැන අපූරු විග්‍රහයක් මෙහි එයි.

එනුමුදු, ඒ සමග ම වැටහෙන්නේ  කරුණු සිදු වූ පිළිවෙල අනුව අලුත් වමක් බිහිවීම ද වැලැක්විය නොහැකි තත්වයක් බවයි. අධ්‍යාපනයක් ලබා ගත්තද, සමාජ පරතරය ඔවුනගේ අනාගතයට බලපාද්දී   මෙවන් තත්ත්වයන් බිහිවීම ස්වභාවික බව පසක් වෙයි. මා මෙම කෘතියේ යම් අපූරත්වයක් දකිනුයේ මේ කාරණා නිසාය. මෙම සමාජ විග්‍රහයන් අන් තැන් වල, වෙසෙසින් ශාස්ත්‍රීය කෘති වල ඇති බවට සැක නැත. එහෙත්, සාමාන්‍ය පාඨකයන්ට එවන් කෘති දුරස්තය - එහෙත්  ප්‍රබන්ධ කෘති කියවීම බලාපොරොත්තු විය හැක.  ඒ අනුව ප්‍රබන්ධයක සැකිල්ලක් තුල මෙම සමාජ විග්‍රහයන්, අප රට සිටි දේශපාලකයින්ගේ අඩුපාඩු, හොඳ ගති ආදි සියල්ල බොහෝ දුරට අපක්ශපාතීව ඉදිරිපත්
කරලීම පැසසිය යුතු ව්‍යායාමයකි.
1971 කැරැල්ල පිළිබඳ අතුරු කතා වලින් ද සපිරි මෙම කෘතිය, එම කාලය පිළිබඳව ද සාධාරණ කියවීමක් කොට ඇත්තේ, නවකතාවකට උචිත ආකාරයෙනි. "ජේවීපී අප්පුහාමි මළා. ආදාහනය පස්වෙනිදා", රවි ජයවර්ධන ද මේ සම්බන්ධව අත් අඩංගුවට පත් වුවද පැය හතරක් ඇතුලේ නිදහස් වීම, පරණ වම තරුණයින්ගේ ප්‍රශ්ණ තේරුම් නොගැනීම, අත් අඩංගුවට පත් වූවන්ට සිදු වූ වද බන්ධන නැවැත්වීමට සුනේත්‍රා සහ කුමාර් රූපසිංහ කල බලපෑම් විශේෂ ය.  රටට ආදායම් මාර්ග 1948 සිට 1970 වෙද්දී ත් සොයා ගත නොහැකිව, සුද්දා ඉතුරු කර ගිය මුදල් ද වියදමට ගැනීම ආදිය ගැන අපූරු විග්‍රහයක් කෙරෙන්නේ, මෙතෙක් කල් ඇන්.ඇම්. ව ආදරයෙන් වැළැඳගත් රුවන්වැල්ලෙන් ම ඔහු ට දොස් නැගෙන ගමන් ය. - ඒ එතරම්ම සමසමාජය සක්‍රීය රුවන්වැල්ලේ පවා ජවිපේ ක්‍රියාකාරීන් මතුවීම නිසාය.

1948 හා 1977 අතර දේශපාලඥ්ඥයින් කෙතෙරම් අදක්ෂ වුව ද, නීතිය ට ගරු කිරීම් අතින් ජේ.ආර්. පාලන කාලයේ තරම් දුර්දාන්ත කාලයක් නොවිය. ඇත්තෙන් ම ජේ.ආර්.  යුගය අප රට මහජනතාවට අපහාසයකි; වසර ගණනාවකට පවු ගෙවිය යුතු අවිචාරශීලි යුගයකි; අප රට ට සාපයක් වූ යුගයකි. ඒ ජේ.ආර්. විවෘත ආර්ථිකය හඳුන්වා දුන් නිසා නම් නොවේ -

70-77  යුගයේ අපහසුතා වලින් පසුව විවෘත ආර්ථිකය හඳූන්වා දීම තාර්කික ඉදිරි පියවරක් බව පැහැදිලිය. එහෙත් අවනීතිය රජකිරීම, අසූවේ වැඩ වර්ජනය, 83 ජූලි ජාතිවාදී කෝලහාල, වැරදි කරුවන් දිරිමත් වන විදිහට රටේ ආණ්ඩුවම ක්‍රියා කිරිම මගින් අප රටේ දේශපාලන සංස්කෘතිය අද වන විට පවතින තත්ත්වය දක්වා බිඳ වැටීමට මූලික අඩිතාලම දැමීම, මහජනතාව මොනා සිතුවත් බලයෙන් මත් වී අත්තනෝමතික ව ක්‍රියා කිරීමේ දේශපාලන සංකෘතියක් ඇති කල එම යුගයයි. මෙම අවිචාර යුගය ගැන දිර්ඝ විවේචනයක් මෙහි සොයාගත හැක.  එහි කරුණු බොහෝ දුරට සත්‍ය බව පැහදිලි වන අතර එම වගකීමෙන් ජේ.ආර්. ට කිසිදිනෙක මිදෙනු නොහැක.  රට අධම දේශපාලන සංස්කෘතියකට ඇද දැමූ ජේ.ආර්. පාලනය ගැන විස්තරයන් නූතන පරම්පරාවට විවෘත වීමට අවස්ථාවක් මේ කෘතියෙන් ලැබේ.  ජේ. ආර්. ගේ එම දැඩි මර්ධනකාරී, ප්‍රජාත්න්ත්‍ර විරෝධී සමයෙන් පසුව රණසිංහ ප්‍රේමදාසයන් තමනට හැකි පමණින් හොඳ අභිලාෂයන් ඇතිව තම කර්තව්‍යයන් ආරම්භ කලද, බොහෝ විට අප රට ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට දුප්පත් මිනිසා, පෑගෙන මිනිස වෙනුවෙන් යම් සේවයක් අවංකව ඉටු කරලිමට උත්සාහ දැරුවද, දෙකොණ ගිනිගෙන තිබූ රටේ ත්‍රස්තාවාදී ප්‍රශ්ණය හමුවේ අවංකව, එහෙත් යම් දේශපාළන බොළඳ බවක් නොමේරු බවක් හේතුවෙන් මහත්

විනාශයන්ගෙන් අවසන් වූ අයුරු පෙන්වා දෙයි. මෙම යුගය ගැන කතා කරනා විට ලලිත් ඇතුලත්මුදලි, රිචඩ් ද සොයිසා, රෝහණ විජේවීර, රන්ජන් විජේරත්න යන චරිතයන් ගැනත්, ඔවුන්ගේ ඝාතනය වීම් ගැනත් මෙහි කියැවේ.

    


  ප්‍රේමදාස යුගයෙන් පසු චන්ද්‍රිකා යුගය ගනත්, ඇය ද සාමය ස්ථාපිත කරලිමේ මහත් බලාපොරොත්තු ඇතිව බලයට පැමිණි අයුරුත්, එනමුදු ඉක්මනින් ම, මේ වන විට මහත් සේ දුෂණයට ලක් ව ඇති දේශපාලනය වෙනස් කරලීම වෙනුවට ඊට ම එකතු වී එහි ගොදුරක් වන අයුරුත් ප්‍රබන්ධ කෘතිය තුලට ගොනු කොටගෙන ඇත. මෙහි මා නොදැන සිටි කාරණාවක් වූයේ එවකට ජනපති ව සිටි විජේතුංග මැතිණිය අගමැති කරලීමේ උවමනාවෙන් තාවකාලිකව පසු වූ අයුරුය. මෙවන් අතුරු කාරණා රැසකින් මෙම කෘතිය වර්ණවට් වී ඇත.

                      

කෘතිය අවසන් වන්නේ මහින්ද රාජ්පක්ෂ ජනපති ලෙස යුද්ධය ට දේශපාලන නායකත්වය දීමෙන් එහි සමාප්තිය කරා ගෙනයාමත්, ඒ වන විට අලුත් හෙටක් ගැන මෙරට අති බහුතරයක් වැසියන් වෙත තුබූ බලාපොරොත්තු ගැන දීර්ඝ විස්තරයක් ගෙන ඒමත් සමගය. කෘතිය එතැනින් අවසන් වුවද, කණගාටුවට කාරණාව එදා මෙදා තුර වසර 12ක් තුල, මිලියන සංඛ්‍යාවක් තුල වූ එම නැවුම් බලාපොරොත්තු උපන් තැනම මිය යාමත්, අද වන විට බොහෝ දෙනා රට හැර යාමේ නොනිත් උත්සාහයක යෙදී සිටීමත් මතක් වද්දීය - එය අන් කෘතියක හෝ මෙහි ම දෙවෙනි කොටසට මාතෘකාවක් වනු ඇත. ( අද වන විට නීතිය ගැන නොතැකීම, පක්ෂය කවූරු වුව ඔවුන් ජේ.ආර්. දේශපාලන දරුවෝ බැව් පැහැදිලි වේ. ) යුද්ධය සාර්ථක ලෙස නිම කල ඔහු ද දූෂිත දේශපාලන ප්‍රවාහය ට තම කොටස එකතු කල අයුරු පෙන්වා දෙයි. 

මේ වන විට කින්නරීගේ මිණිබිරිය වන කොයින් මෙහි ප්‍රධාන චරිතයක් තරමට වැඩි වියට පත් ව ඇත. ඇය දේශපාලන දනුම් තේරුම් ඇති කාන්තාවක් බවට පත් ව ඇත. මෙහි එන සියළුම චරිත පාහේ, මෙම දේශපාලන කතාවේ ගලායාමට අතුරු කතාවක්, නැතහොත් හිඩැස් පිරවිමේ කටයුත්තකට වඩා යමක් නොකරයි. එය පාඨකයා ට ඉතා මැනවින් වැටහෙන හෙයින්, හුදෙක් නවකතාවක් ලෙස මෙහි එම දුර්වලතාව ඉතා පැහැදිලව පවතී. කලා කෘතියක් ලෙස එම දුර්වලතාව තිබුන ද, අප සැම යම් තරමින් දන්නා, සහ ඉතා මෑත ඉතිහාසයේ මෙම කාරණා අප අවධානය දිනා ගන්නා බවට සැක නැත.

එහෙත් මේ පොතේ දෝෂ ගණනාවක් ඇත. මා ඒවා මෙසේ ලයිස්තු ගත කරන්නේ, පාඨකයා ට, පාරිභෝගිකයා ට සාධාරණයක් ඉටු නොවෙන රටක, මෙයත් එවන් තවත් අවස්තාවක් බව පෙන්වා දීමටය.

1. මෙම කෘතිය තරමක් මිල අධික එකකි ( මා සතු මුල් මුද්‍රණයේ මිල රු. 1450/- කි). එහෙත් පිටු 682කින් සපිරි මෙම පොත ට, ප්‍රකාශකයන් භාවිත කරනා යම් සූත්‍රයක් අනුව එම මිල අසාධාරණ නැතැයි සිතමි. එහෙත් අසාධාරණය ඇත්තේ, මෙහි එන මුද්‍රණ දෝෂ නිසා ය. මා දන්නා තරමින් Platform for Alternate Culture ප්‍රකාශ කරන්නේ සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ ගේ පොත් පමණක් ම වාගේය. ඒ අනුව, එම ප්‍රකාශන ආයතනය සහ ඇය සමග යම් සම්බන්ධයක් ඇතැයි අනුමාන කරමි. ඒ අනුව මෙම මුද්‍රණ ආයතනයත්, ලේඛිකාවත් පාඨක අපට අසාධාරණයක් ඉටු කොට ඇතැයි සිතමි. කිම ද මෙම මුද්‍රණ දෝෂ සකසා දෙවෙනි මුද්‍රණයක් පැමිණියද, මට ඉන් වැඩක් නැති නිසාය. මා මිල දී ගත් කෘතියකින් මා ලබනා ආස්වාදයට යම් බලපෑමක් දැනට ම සිදුව ඇත.

2.  සිද්ධීන්/ජවනිකා අතර වෙන් කිරීම: මෙම චෝදනාව මං කරන්නේ අර්ධ විශ්වාසයකිනි. මෙහි එක් ජවනිකාවකින්/ නැත්තම් සිද්ධියකින් අනෙක වෙන් වන්නේ නැත. එනම් සමහර අවස්ථාව වල උඩ පේළියේ සිටිනා චරිත හා ඊළඟ පේළියේ සිටිනා චරිත සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් ය. මෙය කතුවරිය සිතා මතා වේගයෙන් තම ආඛ්‍යායනයේ ගලා යාමේ රිද්මය පවත්වා ගැනීමට භාවිතා කලා ද විය හැකිය - එය එසේ නම් එය දුර්වල මෙවලමකැයි සිතමි. වැඩි ඉඩක් ඇත්තේ එය පිටු සැකසීමේ වරදක් වීමටය - කිමද තැන් කිහිපයක කොටස් වෙන් කිරීමක් සිදු කොට ඇති හෙයිනි. තරුවකින් හෝ අවම වශයෙන් පේළි 4-5 ඉඩකින් එම කොටස් වෙන් කිරීම සංඝතව කලේ නම්, කියවීම පහසු වනු ඇත. මෙම දුර්වලතාවට නිදසුන් පහතදක්වා ඇත.

3. මේ කාරණා දෙකම පෙන්නුම් කරන්නේ මේ පොත එළිදැක්වීමට තිබූ හදිසිය යැයි සිතමි. ඉහත පෙන්වා ඇති පරිදි, මේ පොත නවකතාවක් ලෙස යම් දුර්වලතා වලින් තිබුන ද, අප රට මෑත ඓතිහාසික දිගැරුමක් ලෙස, ප්‍රබන්ධයක් තුල එය මොනවාට ගොණුකර ඇත.

ඉන් ප්‍රබන්ධ කියවීමේ රසය සමඟ, අප තාත්තාලාට අම්මලාට මතක ඉතිහාසයක්, අප සමඟ කියූ ඉතිහාසයක අතුරු කතා, පේළි අතර කතා පවසයි. ඒ අනුව මට අනුව නම් මෙය ලියවෙන්න ඕනෑම කෘතියකි.  එයට කතුවරියට තුති පුදකරමි. එහෙත්, ඇය මේ පොතේ නිමාව, සහ ඉහත කී කාරණා දෙක ගැන අවධානය යොමු නොකිරීම, ඇය වන් අත්දැකීම් බහුල කීර්තිමත් ලේඛිකාවකගෙන් නොවිය යුත්තකි ලෙස සලකමි.

මා මෙම දීර්ඝ දේශපාලන කතාව මහත් රස වින්දෙමි. ඒ ඉහත කී, නවකථාමය නිර්මාණයක් ලෙස එහි ඇති දුර්වලතා ද, නිමැවුමේ සමාව දීමට අපහසු දුර්වලතා ද තිබෙනා අතරය. මා විශ්වාස කරන්නේ අප රට බොහෝ දෙනෙක්, වෙසෙසින් තරුණ තරුණියෝ මෙම කෘතිය මහත් රස විඳිනු ඇතැයි කියාය. මේ සටහන කතුවරිය කියවන්නේ නම්, අනාගතයේ හෝ හදිසි නොවී තම නිර්මාණ වලට සාධාරණයක් සිදුවන අයුරින් සුදුසු ලෙස සෝදුපත් බැලීමේ වැදගත්කම තේරුම් ගත යුතුය; සංස්කරණය කල යුතුය. පොතක් හදිසියේ සැප්තැම්බරයේම ප්‍රකාශ වීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ; ඊට වඩා වැදගත් පාඨකයාට සාධාරණයක් ඉෂ්ඨ වන සෝදුපත් බැලූ, දෝෂ අවම කෘතියකි.

මෙහි ඇති දෝෂ නිසා මීට තරු තුනක් පමණක් දෙමි. මෙම දෝෂ අමතක කලහොත් තරු තුනහමාරක ට නො අඩු විභවයක් මෙහි ඇත. නවකතාමය ආකෘතියේ ඇති බොල් බව හේතුවෙන් තරු හතරකට යාම ට තරම් ශක්තියක් මා මෙහි නොදුටුවෙමි. මෙම කෘතියේ 2020 වසරේ කිසිදු සම්මානයකට නිර්දේශ නොවීය; රාහුබද්ධ වන් ප්‍රවීණ ලේඛිකාවකගේ කෘතියක් සම්මාන හතරකින් එකකට හෝ නිර්දේශ නොවීම තරමක් පුදුමය. එහෙත් මෙහි නිමාවේ දෝෂ ඊට බලපාන්නට ඇත්දෝ යි මට සිතේ ( එසේ නිර්දේශ නොවීමේ දොසක් මා නොදකිමි).

ශ්‍රේණිය: ***
2019 ප්‍රකාශ වූ නවකතා කියවීම - 12

මිනිස් වටය - එරික් ඉලයප්ආරච්චි

 

දුලභ පෙරවදනක් ලියන කතුවරයා පවසන්නේ, නූතනයේ කෙරෙන අර්ථ නිෂ්පාදන හා පරිභෝජනය හේතුවෙන්, "වර්තමාන ලේඛකයාට මෙන්ම පාඨකයාට ද (යට කී) අර්ථ ජාලය විනිවිද දැකිය හැකි කෘතහස්තභාවයක" උවමනාව ගැන ය. එය ම මෙම කෙටිකතා සංග්‍රහය කියවිමට පාඨකයාගේ මැදිහත්වීමේ අවශ්‍යතාව මතු කරයි.

 

 

4. කෆ්කා සහ තාත්තා: පියෙකු සහ පුතෙකු අතර පරම්පරා වෙනස ගෙනෙනා දේශපාලන මත වෙනස්කම් ද (එවන් දේශපාලන උණක් ඇති පුද්ගලයන් නම්), ඔවුන් අතර ඇති බැඳීම තාවකාලිකව සඟවමින්, මට ගැටුම් නිර්මාණය කිරීම සුලභ දෙයකි. 2011 වන විට ( එන්ම මෙම කෘතිය පළ වූ අවුරුද්ද ), midnight's children හි සිනමානුකරණය, "පුවතක්" ව නැගී සිටියේය. එය පසුබිමක් කරගෙන, මෙම කෙටිකතාව, පියෙකු ගේ බලාපොරොත්තුත්, පුතුගේ ස්ථිර දේශපාලන මතවාද ද ඔස්සේ නිර්මාණය වූවකි. පුතාගේ  ජාත්‍යන්තර කලා නිර්මාණයකට සම්බන්ධ කරවීමට  ඇති බලාපොරොත්තුව, ඔහුගේ පියා ගේ දෑස් ඉදිරියේ බිඳ වැටෙන්නේ, කෆ්කා ගේ The Trial පොත පුතා පරිශීලනයට ගෙන ඇතැයි දැකීමෙනි. ජවිපෙ දේශපාලනය විනාශයකට මුලක් ලෙස දෙවතාවක් ම දැක් ඇති පියා, කෆ්කා ආගාධයක් ම ලෙස දකී.  පියා දකිනා පරිදි, පසුගාමී දේශපාලනයක අතකොළුවක් වීම අතැර  ජාත්‍යන්තර නිර්මාණයකට සම්බන්ධ වීමට ඇති අවස්ථාව ට පයින් ගැසීම මුග්ධ බවකි.
සිත් ගත් කොටස්/පාඨය:

7. උලලේනෝ: සමාජ පෙරළිය පෙන්වන කෙටිකතාවකි. ජාත්‍යන්තර කීර්තියට පත් වූ සමාජ විද්‍යාඥ්ඥයක් වුව, ඔහුට ලංකාවේදී රූපවාහිනියේ මුහුණ පෙන්වන්නට සිදු ව ඇත්තේ සුපර් ස්ටාර් තරඟයකට සහභාගි වන සිය පුතු හේතුවෙනි.  එලෙසම සමාජ විද්‍යාඥ්ඥයින් වුව සමහර විෂයන් ගැන සමීක්ෂණ නොකෙරෙන්නේ, එම විෂයන් වලට ඇති පෞද්ගලික සබඳතා වැඩි හේතුවෙනි ( "මටත් හිතුනා ඒ රිසර්ච් එක පර්සනල් වැඩියි කියලා" 53 පිටුව). බරපතල ලෙස වර්තමාන සමාජ හැසිරීම් ගැන කතා කර ද ඉතා යථාර්තවාදි ලෙස ලියැවී ඇති තවත් අපූරු කෙටිකතවකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

15. මොරොක්කෝ දිනපොත: දිනපොතක සටහන් ආකාරයෙන් ලියැවී ඇති මෙම කෙටිකතාවේ රසය පවතින්නේ සැබටිකල් නිවාඩුව ගත කරන ප්‍රංශ භාෂාව පිළිබඳ මහචාර්‍ය්වරයා,  විශිෂ්ඨ ලේඛකයන් කිහිප නමකගේ මොරොක්කෝව සහ ඇල්ජීරියාව ආශ්‍රිත අත්දැකීම්, හෝ නිර්මාණ වල කොටස් මතක් කරලීම ඔස්සේ ය. ජේම්ස් ජොයිස්, ඔස්කාර් වයිල්ඩ්, ඇල්බෙය කැමූ, අන්ද්‍ර ජිද්, සහ විලියම් බරොස් ඉන් කිහිප දෙනෙකි. ඒ අතර අප මහාචාර්‍යවරයා මුහුණ දෙන තරමක් පුදුම සහගත සිද්ධීන් ද මෙම සටහන් අතර වෙතත්, සමස්තයක් ලෙස කෙටිකතාව රස වින්දෙමි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

8. මිනිස් වටය: මීගමුව සිට හලාවත පමණ දක්වා කොටස වෙසෙන බොහෝ ජනයා ට ඉතාලිය යනු දෙවෙනි මවුබිමකි.  මීගමුව වෙරළබඩ ආශ්‍රිත ධීවර ජීවිතය, එම පරිසරය විස්තරයෙන් ඇරඹෙන මෙම නිර්මාණය, අයෙකුට අන් රටක, අලුත් වටපිටාවක් ගෙනෙන නැවුම් බලාපොරොත්තු වල වටිනාකම අනුව, ජීවිත අවදානම සුළු දෙයක් බවට පත් වෙන අයුරු පෙන්වා දෙයි. ඔහුට අහිමි එම තරුණිය ට අයත් බෝට්ටුවක් පිළිබඳ පහත සඳහන් විස්තරය,  මෙම කෙටිකතාවේ ප්‍රධාන චරිතය වන ලයියාගේ සැබෑ සිතුවිලි පිළිබඳ ඉඟිකරයි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

11. සුනාමි මිතුරා: සුනාමි මිතුරා යනු වචන දෙකම වචන හා කෙළියකි. සුනාමිය නිසාම ඒ ව්‍යසයනයට කම්පා වී ඕස්ත්‍රේලියාවේ සිට ලොකුරත්න අමතා උදවුවට එන බව කියූ පරන සරසවි මිතුරෙකි. එම සරසවි මිතුරාට සුනාමිය වස්තුවෙන් හා ස්ත්‍රී සම්පතෙන් ද මිතුරෙකු වී ඇති බවකි. සුනාමියෙන් වසර හතකට පසුව ලියැවී ඇති මෙම කෙටිකතාවේ මුල් කොටසේ සුනාමි ව්‍යසනය පිළිබඳ විස්තර, එකල අප දුටු රූපවාහිනි දසුන් මතක් කරයි. පළමු වරට සුනාමි යන වචනය ඇසීමේ, සහ එහි අකුරු පෙළගැසීමේ අත්දැකිම ද එහි ඇතුලත් ය. ඒ අතර ලොකුරත්න ට තම ගම ට් අවූ ව්‍යසනය විඳ දරා ගැනීම අපහසු වී ඇත. මේ සමාජයේ ඉහළ නගිත්ම තම ගම අමතක කල හෝ, අමතක කරන්නට සිදු වූ හෝ, අයෙකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

10. අස්ස කරත්තෙ: ලංකාවේ ඇති හැකි කෙනාගෙන්, අන් අය යම් යම් උදවු පදවු පැතීම මෑත සංස්කෘතියෙම කොටසක් වැනි ය. දේශපාලඥ්ඥයින් විෂයේ මෙය ඉතා උග්‍ර ය. අද අප රට ප්‍රධාන පවුලක්, රට ට ම පිළිලයක් ලෙස පරම්පරාවෙන පරම්පරාවට ඥාති සංග්‍රහය උඩ දුවා ඇත. එහෙත් මෙහි එන දේශපාලඥ්ඥ ඥාතියා, තම ඥාතීන් ව ප්‍රයෝජනයට ගන්නේ, තම ඕනෑ උවම්නාකම් වලට සෑහෙන පරිද්දෙන් ක්‍රියා කරනා අතර, ඥාතීන් ට ද යම් සහනයක් ලැබුනොත් ලැබුනාවේ යන ආස්ථානයක සිට මෙනි. මෙහි එන සාර්ථක කෙටිකතා ගොන්න අතර ඇති අතිසාර්ථක නිර්මාණයකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

4. හෘද සාක්ෂිය: වලව් පැලැන්තියේ කාන්තාවක් විවා පත් කොට ජයසුන්දර විවා පත් වූ අලුත, වල් ඌරෙක් අනීමෙන් අනතුරට පත් වේ. ඔහු ගේ නැසී ගිය මස්සිනාගේ සැබෑ පෙර කල චේතනාවන් තේ පඳුරු ඇතුලේ ලගින වල් ඌරෙකුගෙන් නිරූපනය වේ ද? ජයසුන්දර ගේ "තරඟකරුවා" හා සමාජ තත්ත්වය සැසඳීමෙන් ඔහුට මදි පුංචිකමක් හැඟේද ? භීෂණ සමය, පෙර දැනහැඳුනුම්කම් නිසා පවතින සිත්වේදනා, කුප්පි ලාම්පුවෙන් අදටත් එළිය ලබන වලව්වේ උඩුමහල, ඒ කාලකන්නි යුගය පිළිබඳ මතකයන් වල බර ජීවිත ආරක්ෂා කරගත්තෝ වුව ගෙවන්නෝය. මල මිනිසා ගේ බලපෑමෙන් ජයසුන්දර දිවි තිබෙන තුරා පසුතැවෙනා බවට සැකයක් නැත. ඇත්තෙන්ම යටි සූත්තරයක් සහිත නිර්මාණයකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

9. සප්තක පෙට්ටිය: ජර්මානු ආර්‍යාවගේ නැති වුනු ෂෙලෝ පෙට්ටිය! නිවර්තන දේශගුණයෙන් බේරීමට වායුසමනය කොට තිබූ ෂෙලො පෙට්ටිය "නැති වී" ත්‍රී වීල් ඉස්කූටර් මත්තෙන් තැනින් තැනට මාරු වී සරණපාල නම් වැඩාධික සංගීතඥ්ඥයකු අතට පත් ව, එතැනින් ද පහත ස්ථරයකට ගොස්, මත් කුඩු සොයන රේගු නිලධාරීන් අතින් අවසන් ගමන් යයි! එම සමස්ත ගමන අප රට ජනප්‍රිය සංගීතයේ කඩාවැටුමත්, ඊට හොඳ ආම්පන්න, අමුද්‍රව්‍ය ලැබුනත් ඉන් සුදුසු භාවිතයක් නොගන්නා අයුරුත් නිරූපනය වේ. තරමක වෙනස් ආරක කෙටිකතාවකි - එහි ප්‍රධාන "චරිතය" අජීවි යමකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

13. නාගරිකයෝ: සේනක ට ආදරය කරන, සේනක වින්දය කරන දිවියේ, මදුවිත අත්‍යාවශ්‍ය අංගයකි. ඔහු එම ඇබ්බැහිකමෙන් මිදීමට ගන්නා උත්සාහය ද, ඔහු ගේ දිවියේ සාමාන්‍ය දිවි පෙවතේ කොටසක් බවට පෙරළේ. ඔහුගේ ඇබ්බැහිකම මදුවිතෙන් ඔබ්බට ගිය එකක් බව පැහැදිලිය. ඔහු ඇබ්බැහි ඒ නාගරික ජීවිතයට ය.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

5. අනාථ දරු උපත: අප රට බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ සමහර බැංකු බංකොලොත් වීම, බොහෝ අමාරුවෙන් සහ කැපකිරීම් මධ්‍යයේ මුදල් උපයා ගත් අහිංසක පවුලකට බල පෑ අයුරු පෙන්වන කෙටිකතාවකි. ගැබිණියක් ලෙස සිය සැමියා ළඟ නැතුව, ඇගේ සියළු අවශ්‍යතා නැතුව දුක් විඳි සුරාජි, ඔවුන් ඉපැයූ මුදල් ද නැති වූ විට මෙලොවට උපදින්නේ අනත් දරුවෙකු ලෙස අර්ථකරගන්නීය.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

3. පැදුරු පාටිය: මෙම කෙටිකතාව ජීවිතේ වැඩි කාලයක් ගණිත ක්‍රමයන් මූලික වූ වෘත්තියක නිරත වූවෙකුට, මැදිවියේදී කලාවේ රසය කට ගෑවීමක් හේතුවෙන් හටගත් ව්‍යාකූලත්වයක් ඔස්සේ ගොඩනැගුනකි. අපූරු නිර්මාණයකි. අප ඉංජිනේරුවා ගේ බිරිඳ ද සැමියාගේ හැසිරීම හමුවේ විකල්ප ඇසුරක සරණක් පැතිමේ විභවය අඟවා ඇති අයුරු අපූරුය. "There's no fool like an old fool", යන ආප්තය මතක් කරවන්නකි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

6. උළු කැටය: ගැහැණුන් සිත් වසඟයට ගත හැකි පිරිමි බවකින් යුතු ලොරි රථ රියෙදුරෙකුගේ අතීතාවර්ජනයක් සහ වර්තමානය අතර කතාවකි. එකල LTTE සක්‍රීය කාලයේ ප්‍රබාකරන්ගේ නිල කවියා යැයි හැඳුන්වුනු අයෙකු කීවේ, "කවුරු කවුරුත් බොම්බ තියති කියා ය." තම කාන්තාව ආරක්ෂා කර ගත නොහැකි පිරිමින් ද සියළු දෙනාම ඉවසන්නේ නැත.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

1. යකඩ ගැහැනිය: කෙටිකතාවට අදාළ සිද්ධින් සිදු වන්නේ මහාචාර්‍ය පියසීලි විජේගුනසිංහ ගේ අවමගුල්දා ය. භෞතිකවාදී ජීවිත පාඩමකට අයනු ආයනු කියා දුන් ඒ යකඩ කාන්තාව ගේ නික්මීම දින අප මැදි වියට ආසන්න, එහෙත් ගැහැණියක් ලෙස ජීවිතය විඳින කාන්තාවක් ද. පුරුෂුයන්ගේ අනේක බලපෑම් මධ්‍යයේ තමනට කැමති ලෙස තම දිවිය ගෙවන්නියකි. මෙය නම් එරික් ගේ හොඳම කෙටිකතාවක් විය යුතුය.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

14. මහත්මා දවස: මේ කෙටිකතාව 1920 දශකය අග භාගය අලලා ලියූවකි.  එරික්ගේ කෙටිකතා කිහිපයක එන චරිතයක් වන අසැප් ගුරුතුමාත්, දමිළ ජනයා ගේ ආදරයට පත් වාත්තියාර් ලෙස ඇමතුම් ලද ගුරුවායාත් මෙහි චරිතයන් ය. අපට වාත්තියාර් මීට පෙර කෙකි කතාවක ( පෙර සංග්‍රහයක ) ද හමුවේ. 1927 වසරේ ගාන්ධිගේ ලංකාගමනය සමග ගෙතුණු රසවත් කෙටිකතාවකි. කොළඹින් පසුව, චාර්ල්ස් එඩ්වර්ඩ් කොරයා හලාවතින් ඔහුව පිළිගැනීමට සූදානම් ව සිටිද්දී, ගාන්ධි මීගමුවට පැමිණෙන්නේ චෙට්ටියාර්වරුන් මූලික්ව කල ආරාධනාවකිනි. ඒ වන විට ගිනි පොළීකරුවන් ලෙස අන් මීගමුවේ සියළු ජාතීන්ගේ අප්‍රසාදයට ලක් වූ පිරිසකි, චෙට්ටියාර්වරු.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

12. අසම්පූර්ණ බිත්ති: ගොළු තරුණයෙකු හා සබැඳි මෙම කතාව, එම තරුණයාට තම සිතෙහි වූ සිතුවිලි, පීඩානයන්, 71 කැරැල්ලේ විඳි දුක් කටොළු කීමට අවස්තාවක් උදා වූ පිළිබඳවය. එම කැරැල්ලේ අසම්පූර්ණ බලාපොරොත්තු, අප සමසමාජ පක්ෂ හිතෛෂී කථකයා ගේ අසම්පූර්ණ රතු බිත්ති වලිනුත්, ලේ පාට වන් රතු පැහැයක් නිවෙසේ සැම තැනම ඉතුරු වීමත් හරහා පෙන්නුම් කරයි.

සිත් ගත් කොටස්/පාඨ:

මෙම කෙටිකතා සංග්‍රහය, කෙටි කතා පහළොවකින් සපිරිය. ඉවත දැමිය හැකි නිර්මාණයක් නැති තරම්‍ ය. තම පෙරවදනින් ඉඟිකරමින් ඇරඹුණු අයුරින්, පාඨකයා ගේ කියවන අතර යම් වැඩකොටසක්, විමසිලිවන්තබවක්, පේළි අතර රූපක අනුසාරයෙන් කියවිමක් බලාපොරොත්තු වන ආරේ විශිෂ්ඨ කෙටිකතා සංග්‍රහයකි. යකඩ ගැහැනිය, හෘද සාක්ෂිය, අනාථ දරු උපත, උලලේනෝ, අස්ස කරත්තෙ, සුනාමි මිතුරා, නාගරිකයෝ, මහත්මා දවස, සහ මොරොක්කෝ දිනපොත ඇත්තෙන්ම අපූරු නිර්මාණය. ඉන් සමහරක්වා මෙතෙක් ලියැවී ඇති හොඳම සිංහල කෙටිකතා අතරට අයත් යැයි සිතේ.

මේ කෙටිකතා සංග්‍රහයට තරුපහකට අඩුවෙන් කිසිදු පිළිගැනීමක් සුදුසු නැත.

ශ්‍රේණිය: *****
ශානරය: කෙටිකතා
ප්‍රථම මුද්‍රණය: 2011

Waiting for Godot - Samuel Beckett

“Vladimir: What do they say?
Estragon: They talk about their lives.
Vladimir: To have lived is not enough for them.
Estragon: They have to talk about it.”

Considered an existential classic, I read the script for this play, with the aim either watching a dramatized version or a cinematic version ( at the time of writing this, am yet undecided on which - but cinematic versions seems to be more easy to find). Although it has made a name for a existential theme, upon reading it one finds that themes of Absurdism is equally present in it - if not more so. It is minimalist in nature, and just as the reader wonders if the absurd is going too far, the script throws in a gem of a dialogue. The two tramps live out their days, and Godot is possibly a representation of a hope of a better thing that will change their days - that may never come to pass. Maybe, on the first part, Pozzo is their godot for the day. Pozzo obviously represents a class that has no penitence about living off the faculties and strength of others. Pozzo's following comment proves it, I felt.

"Is there anything I can do, that's what I ask myself, to cheer them up? I have given them bones, I have talked to them about this and that, I have explained the twilight, admittedly. But is it enough, that's what tortures me, is it enough? "

This to me represents in parody, the thinking of a rich man, living off the blood and sweat of  others - the used,  represented by Lucky - what a choice of a name ?

 And those who live out their days ? What of them ? To me, the following comes closest to an approximation of us assuming Sisyphus being happy with his lot - true that Estragon and Vladimir aren't toiling at mundane labour - but their repetitive waiting with nothing to do, no hope, repeated beatings by others, see an occasional escape.

“Let us do something, while we have the chance! It is not every day that we are needed. Not indeed that we personally are needed. Others would meet the case equally well, if not better. To all mankind they were addressed, those cries for help still ringing in our ears! But at this place, at this moment of time, all mankind is us, whether we like it or not. Let us make the most of it, before it is too late! Let us represent worthily for one the foul brood to which a cruel fate consigned us! What do you say?"

There is no necessity to write about this play at length, for it is a play that has to be enjoyed by those who love the ideology - not to mention, the patience that is required for the rewards of reading as there could be a risk of the nonsensical, which is actually the absurdism taking form in dialogue between the two tramps. This is considered a book/play that has become popular over the years since its first publication in French almost seventy years ago ( The English translation is also by the author himself ). It is said that the audience reaction of its first staging was one of bafflement, back in 1953. I feel that this is a play, where the viewer should be aware of the script before its viewing, for its total effect - I plan to put that to test in the coming days, by at least settling for a cinema version.

My Rating: ****
Genre: Play Script / Philosophy / Existentialist Literature

A Passage North - Anuk Arudpragasam

This book in summary is a series of reflections - a self reflection by our protagonist, Krishan, a reflection on the life of people that he has met and has had an impact on him, in his short life - be it Rani, his grand mother's companion, who tried unsuccessfully to over come her trauma, or his girl friend, Anjum, who decides to forego what was possibly a beautiful relationship, since her yearning tells her that her liberation is in a different path, and the two black tiger cadres - Dharshika and Puhal - who he reflects upon, upon seeing them  in a documentary.

And liberation ? Liberation will mean different things to different people at different stages of their lives. The sexual undertones of the friendship between Dharshika and Puhal in unmistakable, and it suggests that their cause - a liberation for a new home land, was not the only liberation they were seeking - a mixture of desire and a yearning - two separate longings, which the author goes to some detail to elaborate towards the end of the book. Rani, after all she has lived through is convinced that there is only one liberation for her. She has only one yearning - to escape..

"...what Rani's life had been like since the end of the war, physically located in a world that was shorn of the people she loved and unable therefore to participate in it, her mode of existence more akin to that of ghosts than humans, even if she'd existed in a body that possessed weight and could move physically through space, even if she'd remained capable of love and pain, laughter and generosity..." ( page 280)

 The novel is devoid of any dialogues. The narration is through an implicit third person, but this narrator presents to us the sentiments of our protagonist, Krishan. We understand how troubled he was during the last years of the war, how the allegations which the narrator tells us, Krishan  was not willing to accept, was subsequently "proven to him" with the BBC channel four video.  That he's been following up what the diaspora has been saying, is again informed us by this narrator. As a reader, trying  to read this book as closely and  objectively as much as possible, despite it talking about a war  against the separatists, ( in which I clearly backed the State - let me admit,) I didn't find any of the protagonist's stances surprising. I don't even think of it as an out and out biased account, just a natural one, given the background of Krishan.

The success of this novel is in Anuk's ability to apply his writing skill to detail out each of the areas of his focus ( that it is also his downfall, reminds me of a master batsman perishing to his pet shot) - be it in the detail of Krishan's relationship with Anjum, or even Krishan's grandmother's traits and character ( which admittedly is not much different to many old women, who hunger for attention, with life automatically moving them to a role of relative inactivity ), which Anuk spends many pages explaining in detail, which to my surprise I found myself reading with surprising interest.  There is a six page summary of cloud messenger, or the meghadutha, a classical Sanskrit poem, a favourite of Krishan's. There is a recollection of a few incidents on a particular  new year's eve in which Krishan  understands how Rani goes through life  - this memory comes to him while staring at a funeral pyre - the memory takes nine pages to describe, whereas what is needed for the novel is how Rani lived her life without actual participation in it. But we must know much more - how defeated Krishan felt that night, how much he smoked - this kind of detai is the only major problem I have with this novel. Anuk can construct, long, half a page sentences, in which he successfully retains the reader. This is the beauty of a the book, in which the main theme is reflection on subjects like liberation, yearning, and death. Yet, later, I joked with a friend of mine who read this book a few weeks before me, that I really needed to know every detail about Krishan's grandmother's temperament. I further joked with her that, Anuk is such a writer that he can explain the daily life of a sloth in such detail that the reader will be with him for most of that while - until she realises the pace, and questions, did I really need to know all that ? - translated as:  'Did I really need to know how high he was that night ?', 'Did I really need to know each and every detail of Appamma (Krishan's gran) ?', 'Did we really need to hear a summary of the directions that the cloud received in the poem, cloud messenger ?', 'Did we really need to know the early life of Sidhdhartha Gauthama in such detail ( which is easily found for anyone with interest ?' Clearly, thirty to forty pages could've been docked from this book, while maintaining Anuk's fine style of long sentences, his finesse in reflecting, and nuances  in philosophy which he has inserted with much skill. For this am constrained to dock him half a star, from an otherwise four star book). Yet some of those long detailing work in Anuk's favour. Both Kuttumani's story and the fore-mentioned Dharshika/ Puhal narrations. Even his digress into the Therigatha, using Hallisey's translation throws in subtle meaning to the idea of freedom. There is a comparison between the two ideas of liberation - that of the early Buddhist nuns, and the tigers. The subtle sexual undertone build a common base, and a subtle deploying of sociological contexts,  is used with some skill here. The reader too needs to read this area with caution,  to save herself from a  superficial comparison.

In essence this is a book I want to love - for its reflections. But I only end up liking it ( i.e. see why I docked half a star above). One could say that the account in the excesses of the war is largely one sided - but then it is presented from the viewpoint of our protagonist, who seeks a path of liberation by serving in the North and the East, to overcome a sense of guilt for the safety he lived in, in the South, further fueled by an idealistic girl, who won't let a good thing take fruit. Plus, Rani's story is harrowing - and I cannot possibly contest that such things that she faced didn't happen, even though am reluctant to accept the figures quoted by that channel 4 video. So, my take is, this work of fiction ( or any work of fiction)  is not the ideal ground to build up an argument on who were the bigger monsters in a long stretched civil war.

All in all, am glad that a Sri Lankan is nominated as a Booker finalist, that he crafts such long, reflective sentences, which brings to mind Michael Ondaatje, for the pure beauty of the language used. I was also overwhelmed with this particular book cover which shows our cheap train tickets to an international readership, with our local language scripts and all - for which reason itself I bought a physical copy of this book ( I usually prefer reading on my kindle). That it was a book I enjoyed, caps it all. I hope Anuk Arudpragasam all success, ( and may he save us from the details of any grand parents that his future fictional characters should have ).

Rating: ***1/2