Sunday, 20 September 2026

Intermezzo - Sally Rooney


This is the second book of the author I've read, and this time thanks to an audio book. I looked up the word, Intermezzo, and it is used to refer to a light entertainment between two acts of a musical work. This comparison could be thought of to match the circumstances the transient stages that almost all of the characters are facing in this novel - but primarily the two main characters - Peter and Ivan.

The second attractive thing about this book is its compassionate view on unconventional relationships. Human relations have their own way of finding meaning between two people - or more, as the case here, and to pass judgement on such relationships based on conventionality alone is proving to be a petty stance once one realises that empathy is such a necessary virtue for a happy world.

If one considers the writing style, Sally continues her short sentence style, which give off a narration style of crisp, point form type descriptions. This style possible opens up her a style in which more can be said in a concise way, without spending too much space on longer constructed sentences. 

“Well, if that's suffering, he thinks, let me suffer. Yes. To love whoever I have left. And if ever I lose someone, let me descend into a futile and prolonged rage, yes, despair, wanting to break things, furniture, appliances, wanting to get into fights, to scream, to walk in front of a bus, yes. Let me suffer, please. To love just these few people, to know myself capable of that, I would suffer every day of my life.”

These sharp short sentences give a deeper presentation of the characters' mindset as if to keep the pace of the thoughts flowing into one's brain, in a manner that is closer to a stream of consciousness. 

In summary I think I probably enjoyed Intermezzo more so than Normal People. Although another of the author's books is not lined for immediate reading, when an opportune slot comes my way, I will not hesitate to take up one of her books in the future too.

Rating: ****

Saturday, 19 September 2026

අනේ අපි දා... - මහින්ද රත්නායක


මීට කලින් 2021 ප්‍රකාශ වූ 'වැසිකිලි සෝදන්නා ගේ දුව වීම නිසා' කෙටි කතා සංහ්‍රගය කියවීමි. මට ඒ සංග්‍රහය ගැනත් එතරම් ප්‍රසාදයක් ඇති නොවුනද, 2023 වසරේ රජත පුස්තක සම්මානය දිනා ගත් හෙයින්, සිංහල කෙටිකතාවෙහි රසිකයෙකු ලෙස මෙය අත් හැර යාමට සිත් නොදුනි.

මල්සර මල්සාලාවේ මල්සරා: පෙර කී කෙටිකතා සංග්‍රහය කියවීමේ දී ද මට හැඟුණු දෙයක් නම් කතුවරයා තම නිර්මාණයේ සමාජ අරමුණ දෙස හැල්මේ දිව යද්දි විටෙක සමහර දෙබස්, පාත්‍ර වර්ගයාගේ අදහස් ආදිය ගිලිහෙනා බවක් පාඨකයාට දැනීමය. ඒ කාරණාවෙන් එපිටින් කෙටිකතාව සැලකුවහොත් මිතුරන් දෙදෙනෙකු (ඉන් අයෙකු මිය ගොසිනි) අතර දෙබසක් ලෙසත්, ජීවත් ව සිටින්නා ඇත්තට ම ජීවත් ව සිටින්නේ ද යන්න ගැන පැණයක් නැගෙන ලෙසද රචිත කෙටිකතාවකි. මගේ අවංක අදහස නම් මෙම අදහස මීට වඩා මුවහත් ව සහ බුහුටිව කෙටිකතාවට නැගෙන්න ට ඉඩ තිබූ බවකි . කතුවරයා ගේ තරමක හදිසියක් ඡායාවක් රචනය තුලින් පාඨකයාට ගම්‍ය වන්නේදැයි කුකුසක් නැගේ.

මෙම සංග්‍රහය මුල - එනම් පෙරවදනක් ලෙස - 'කතුවරයා ගැන-ඔහුගේ නිර්මාණ ගැන' නමින් 'ලේඛකයාගෙ පාඨකයෙකු' මගින් ලියූ හැඳින්වීමක් අපට හමු වේ. පසුව "ලේඛකයාට පඨිතයක්.." ලෙස එම පාඨකයා චරිතයක් කර ගත් කෙටිකතාවක් අපට හමු වේ. ආකෘතික හරඹයක් ලෙස එහි යම් නැවුම් බව තිබිය හැකි මුත්, මේ කෙටිකතාව ගැන මට ඇති වූයේ සාහිත්‍යයෙන් එහා ගිය නොපහන් හැඟීමකි - එය පෞද්ගලික අදහසක් බව නොකියා බැරිය. මේ වන විට ලේඛකයාගේ කෙටිකතා සංග්‍රහයන් එකහමාරක්වත් කියවා නැති මා හට, මේ ලේඛකයාගේ කෙටිකතා කියෙව්වා දැන් ඇතිදෝයි නොපහන් හැඟීමක් ඇතිවිය. ( මට මතක හැටියට  පෙට්ටිකඩේ ගැහැනියගේ ගීතය, ගොපලුවත, නව පනතක් සම්මතයි යන සංග්‍රහයන් මා සතුව ඇත - ඒ එකක්වත් තවම කියවා නැත.)

මා මීට පෙර  කියවූ "වැසිකිලි සෝදන්නාගේ දුව වීම නිසා" සංග්‍රහයේත්, මෙම සංග්‍රහයේත් මා මේ ලේඛකයා විෂයෙහි දකිනා එක් ලක්ෂණයක් වේ. එනම් ඔහුගේ කෙටිකතා ගලනයේ වේගය වැඩි වීම ය. දෙබස් ද බොහෝ විට බහුල ලේඛකයාගේ මේ ලිවීමේ රටාව හේතුවෙන් විටෙක පාඨකයා කොයි දෙබස කවුරු විසින් කියන්නේ ද යන්න ගැන වැඩියෙන් විමසිලිමත් විය යුතුයි. ප්‍රකාශ වී ඇති පිළිවෙලට කියවා යාමේදී අපට හමු වන "අලුත් රාත්‍රියක් නොහොත් රත්‍රියේ පසු අඩ" මේ වන විට අපට හමු වූ වඩාත් රසවත් ම සහ සාර්ථකම කෙටිකතාවය. අප රට කාන්තාවන්ට විවාහ ජීවිතයේදී ලිංගික ජීවිතයේදී සිදු වන අසාධාරණය, අප රට පිරිමින් හිරිකිතයක් නැතුව එම වගකීමෙන් බෙරී සිටීන අයුරු විදහා දක්වන (පෙර කී අඩු පාඩු ඇතත්) සාර්ථක කෙටිකතාවකි.

මෙම ලේඛකයා වරෙක තමන්ගේ දෘෂ්ඨිකෝණය සනාත කරනු වෙනුවෙන් ම කෙටිකතා ලියන්නේය. එවැනි කෙටිකතාවක් මා කියවා ඇති ඔහුගේ අනෙක් සංග්‍රහයේදී ද හමු විය. මෙම සංග්‍රහයේ එන සිව්වන කෙටිකතාව වන "වෙස්සන්තර" වුව සැබෑ ලොව සිදු වුවද, විශ්වාසනීයත්වය වෙනුවට කෙටිකතාකරුගේ දෘෂ්ඨිකෝණය ම සනාත කරනු වස් ලියැවුන්නක් මෙනි.  පෙර කෙටිකතාව තුලින් යම් බලාපොරොත්තුවක් මා තුල ඇති කල ද, මේ කෙටිකතාව තුලින් පෙර සිටි ස්ථානය ආසන්නයටම මා නැවත පැමිණ ඇත.

මහින්ද රත්නායකගේ ලිවීම් රටාව පිළිබඳ මට ප්‍රශ්ණ ඇත.  එහෙත් ඔහු ප්‍රගතශීලි අදහස් තම කෙටිකතා ඔස්සේ ඉදිරිපත් කරන්නෙකි. නූතන පුළුල් ලෝකය හා සසඳද්දි ඒවා නැවුම් ම යැයි කිව නොහැකි වුව ද සිංහල පාඨකයාට තවම තරමක නොරිස්සුම් ය, නැත්තම් තව කලක් ඔළුවේ එහා මෙහා  දිව ගොස් එහි සත්‍ය වටහා ගත යුතු යැයි සිතමි. එවන් "සම්මුතිය"ක් පිළිබඳ කෙටි කතාවක් අපට පස්වැන්න ලෙස මෙහි අපට හමු වේ. එහි  සමස්ත අදහස මට ඉතා ආකර්ශනීයය; සත්‍යයක් ලෙස පෙනී යයි. එහෙත් මගේ උපරිම කැමැත්ත මෙම කෙටිකතාවට ලැබීමට නම් මෙය ලියා ඇති ආකාරය, මාතෘකාවේ අදහසක් හෝ එහා මෙහා නොවී වෙනස් විය යුතු බවය අපගේ අවංක අදහස. මට මෙය කළබල වැඩිය. පෙර කිවක් මෙන් මේ කළබල බව ලෙස තේරුම් ගැනීම මට සාපේක්ෂ වීමට ඉඩ ඇත.

මට මෙම ලේඛකයාගේ ලිවීම් රටාව සමඟ ඇති එක් ගැටළුවක් නම් දෙබස් වැඩි බව පෙර ද කීපවිටක් කීවෙමි. අනෙක කතුවරයාගේ මුඛ්‍ය සමාජ පණිවුඩය එළිපිට කියවෙන ආකාරයේ රචනයයි. මේ ලක්ෂණය මා ඔහුගේ "වැසිකිලි සෝදන්නාගේ දුව වීම නිසා" කෘතියේද දිටිමි. මෙහිද දකිමි. වෙසෙසින් "සොයා දියව්!" නම් වූ කෙටි කතාව අමුවෙන්ම මේ ඉහත කී ලක්ෂණ දෙකෙන් ගහණය. කෙටි කතාව ට සුළු හෝ දිරි දීමක් දෙන්නේ අන්තිමට කෙරෙන හෙළිදරව්වෙනි.

මේ කෙටිකතා සංග්‍රහය පුරාවටත්, පෙර කීවාක් මෙන් මීට කලින් කිය වූ කෙටිකතා සංග්‍රහයේ  තිබූ ලක්ෂණයක් කතුවරයා ට කිමට ඇති සහ ඔහු විශ්වාස කරනාවැයි සිතනා මතවාද, සමාජ පුරුෂාර්ථ ආදිය කියවන්නාට පාඩමක් උගන්නා ආකාරයෙන් තම කෙටිකතා වලට අන්තර්ගත කර තිබීමයි. මෙය බොහෝ කෙටිකතා වල මේ අයුරින් ම සිද්ධ වෙද්දි පාඨක ප්‍රසාදයක් ඇති නොවේ. පොතේ අවසන ට ලඟා වීමේදි අපට කියවන්න ලැබෙන "අමුත්තා" කෙටිකතාව එවැන්නකි. මේ වන විට මා මෙය කියවීමට තෝරා ගැනීමත්, ඊට ප්‍රධාන සාධකය වූ 2023 වසරේ රජත සම්මානය මෙම පොතට ලබා දුන් එහි තීරක කමිටුවටත්, ගොඩගේ සම්මානයට නිර්දේශ කල තීරක කමිටුවත් සිතෙන් දෙස් තබමිනි, කියවමින් සිටියේ. මා මට ම බැණ ගත්තේ පොතක් මග නතර කිරීම සිතා මතා කිරීමේ නොහැකියාවට ය. 

මෙම සංග්‍රහයට එහි නම දුන් කෙටිකතාවෙන් මෙම සංග්‍රහය අවසන් වේ. පසු ගිය කාලයේ අපේ රට ආර්ථික කඩා හැලීමත්, එවන් විවිධ දුෂ්කරතා හමුවේ විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යයින් මුහුණ දුන් ගැටළුත් අලලා ලියැවී ඇති එහි කර්තෘ පණිවුඩය පැහැදිලිය - එහෙත් කෙටිකතාවක් ලෙස කතුවරයා ගේ රචනා ශෛලියේ ඇති හදිසිය පාඨකයාට දැනෙන සුළුය.

සමස්ත සංග්‍රහය ගැන සාරංශ නොකරන්නෙ ඒ කෙටිකතාව ගැන කතා කිරීමේදි, මට දැනුනු දෑ මුළු සංග්‍රහයට ම පාහෙ පොදු බැවිනි.

ශ්‍රේණිය: *1/2

Thursday, 10 September 2026

ලේ සහ වතුර - අරුණ ප්‍රේමරත්න

 මේ වන විට මේ වසරේ යම් තාක් කතාබහට ලක් ව ඇති නවකතාවක් වන 'ලේ සහ වතුර' කියවීමි. පළමුව කිව යුත්තේ, කියවන්නාට තමන් මිඩංගු කල කාලයට සාධාරණ කියවීමේ තෘප්තියක් ගෙන දුන් නවකතාවක් කලකට පසුව කියවූ බවකි. එය ම කියවන්නා ආයෝජනය කරනා කාලයට ලැබෙනා ආත්ම ලාභයකි. 

 නවකතාව ගැන මගේ අදහස් සැකෙවින් මෙසේ පවසමි;


මට නම් මේ නවකතාවේ ප්‍රධානතම ලක්ෂණය, මිනිස් චරිතයන්ගේ ඇති සංකීර්ණත්වයන් හා ගුප්තභාවයන් ය. එසේ සලකද්දී තරමක් සාමාන්‍ය චරිත ලෙස මට පෙනී ගියේ අපේ කතානායක අජන්ත  (සහ යම් තරමකට ඔහුගේ විශ්ව විද්‍යාල මිතුරෙකු ව සිටි ආනන්ද) ය.  ඔවුන් තමන් ආසන්න ම අයගේ  ගැඹුර, අසංඝතභාවයන්, සහ ගුප්ත සංකීර්ණත්වයන් ඉදිරියේ යම් විදිහක පරාදවීමක්, තත්වයන් භාර ගැනීමක්, හෝ අවසන පළායාමක ට යොමු වේ. අම්මා ගේ චරිතයේ පැහැදිලි අන්ත දෙකක දෝළනය වේ. ඇය වස්තු තන්හාවක් ඇත්තියක් වුව, ඇගේ ම සාධාරණත්වයේ මිම්මක් තුල ජීවත් විය. තාත්තා ඉතා පටු කුල භේදය මුල් කර ගත් අදහස් තුල තම ජීවිතය ගත කල ද, පිට අය දකිනුයෙ ශාන්තුවරයෙකු ලෙසය. චාන්දනී තම පෙම්වතා බොහෝ කල් කරුණු විමසා සොයා බලා තෝරගත්තා ද, තම ආත්මය සොරා ගත් අයෙකුගෙන් ගැලවීමක් නැතුව ජීවත් වන්නීය. සරලා ? සරලා කෙතෙරම් කාරණා දැන උන්නී ද? එය පාඨකයා ට තීරණය කිරීමට භාර දී ඇත. අජන්ත නම් වූ අප කතානායකයා වටා උන් මේ චරිත හතර ම ඉතා සංකීර්ණ චරිතය. එසේ බලනා විට අජන්ත යම් විදිහකින් මෙහෙය වී ඇත්තේ පෙර කී චරිත මගිනි. එය තවදුරටත් විඳ දරාගැනීමට නොහැකි වූ විට ඔහු ගත් තීරණය මට මතක් කලේ ගුණදාස අමරසේකරගේ 'කරුමක්කාරයෝ' හි එන විලිසොන් ගේ චරිතය නවකතාව අවසන ගත් තීරණයයි.

නවකතාව ඇදී යන්නේ 1986-1989 පමණ දක්වා කාලය තුලයි. අවසන් කාලය ගැන තීරණාත්මකව කිව නොහැක්කේ, වීජේවීර  එවකට ජීවත් ව සිටියා යැයි සිතිය හැකි නිසා සහ රණසිංහ ප්‍රේමදාස ජනාධිපති ව කෙතෙරම් කාලයක් ගත වීද යන්න ගැන පැහැදිලි නැති නිසාය. එහෙත් මේ දේශපාලන ව්‍යාකූලත්වය නවකතාවට පසුබිමක් සාදා දෙනවා පමණි. පෙර කී ප්‍රධාන චරිත, සහ අජන්ත ගේ චරිතයට යම් අනිවාර්‍ය බලපෑමක් ඉන් සිදුවන බව අවිවාදිත මුත්, එම චරිත වල සංකීර්ණත්වයන් ඔවුන්ගේ යථා තත්වයන් ය. වෙනත් සමාජ වටපිටාවක වුවත් අන් අයුරකින් එම සංකීර්ණතා මතු වන අයුරින් ඔවුන් ජීවත් වනු ඇත.

පසු ගිය වසරක පමණ කාලය තුල මා කියවා තිබුනේ සිංහල නවකතා දෙකක් පමණි. අනෙක් කාලය මිඩංගු කර තිබුනේ කෙටිකතා සංග්‍රහයන් ඉංග්‍රීසි නවකතා කියවීමටය. ඊට ප්‍රධාන හේතුව මෑත කාලීන සිංහල නවකතා වලින් මා සෙවූ කියවීම් තෘප්තිය නොලැබීමය. එවන් අවස්ථාවක ය, අපට මිතුරියක් මාර්ගයෙන් 'ලේ සහ වතුර' හි පිටපතක් අප අතට පත් වෙන්නේ. කියවීමෙන් අනතුරුව අපේ  තීරණය වන්නේ මේ නවකතාවේ පිටපතක් අප සතු විය යුතු බවයි. 

ශ්‍රේණිය: ****