Sunday, 7 January 2018

අසාත්මිකතාව - කේ. කේ. සමන් කුමාර


    අසාත්මිකතාව වූ කලි, 2017 වසරේ අගට ම වෙන්න මා කියවූත්, 2017 රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උදෙසා නිර්දේශ වූත්, ලේඛකයාගේ මා කිය වූ දෙවෙනි කෙටි කතා සංග්‍රහයත් වූයේ ය. 2016 පළ වූ කෙටි කතා කියවීමේ කර්තව්‍යයේ තවත් පරිච්ඡේදයක් ලෙස මෙය කියවීමි.

පළමු කාරනාව නම්, මෙය කියවීම මට මහත් අභියෝගයක් වූ බවයි. කෙටි කතා පහකින් සමන්විත යැයි කීව ද, ඇත්ත්තෙන්ම කුඩා කුඩා කතා කොටස් රැගත් පත්තර කෑලි කොලාජ් චිත්‍රයක ආරෙන් අලවා, ඒ ඒ චිත්‍රයේ (කෙටි කතාවේ ) ඒ ඒ පත්තර කෑලි අතර ඇති සබඳතාව මත කියවන්නියගේ සිතේ මැවෙනා සිතුවිලි සමුදාය, කම්පනය ඔස්සේ කෙටි කතාවකැයි කතුවරයා හඳුන්වා දුන් ප්‍රපංච පහක් මෙහි ඇතුලත් ය. මේවා කෙටි කතා ම ත් නොවන්නේ ය. එසේ නොවන්නේ ද නොවේ ය. මෙහි එන සමහර කොටස් වල අර්තයන් වැටහෙන්නේ කතුවරයා ට පමණක් ම විය හැකිය. සමහර විටෙක දැඩි උත්සාහයෙන් තුන් හතර වතාවක් කියෙව්වොත් මීට වඩා අර්ථයක් වටහා ගත හැකි වනු ඇත. ඒත් මේ නූතනයේ, සාහිත්‍ය කියවීම අයෙක් ගේ මුඛ්‍ය කර්තව්‍ය නොවන තාක්, එවන් කාලයක් එක් පොතක් වෙනුවෙන් වෙන් කරලීමට අයෙක් ඉදිරිපත් වේවී ද ? මාගේ අවංක අදහස නම් මේ පොත අතට ගන්නා දහදෙනෙකුගෙන් පස් දෙනෙක් හෝ ඊට ත් වැඩි කොටසක්, පොත බාගෙට කියවා නවතා දමා වි යැයි කියා ය.

මෙහි එන දෙවෙනි කෙටිකතාව "ඈ... ආසනික මධු බඳුන" නම් වේ. එහි ආරම්භය  ඉතා රසවත් ය ( සාමාන්‍ය කතාවක් තරම් පැහැදිලි නොවූවත් )

"A ළඟ ගොඩක් දේවල් තිබුණා. ඒ ගොඩල් දේවල් සේරම මං ආස ඒවා. B ළඟ ඒවයින් තිබුණෙ චුට්ට චුට්ට. කොටින්ම හුඟක් වෙලාවට මට ඇගෙ මූණ මතක්කර ගන්න හුඟක් දාඩිය දානකන් හති වුණා..." (37 පිටුව )

"'ෂෝයි බබෝ ඇයි ඔයා අඬන්නේ?'

'අම්මා... උක්කුං දුන්නෑ ඇ...."

ඒ මං කිව්ව

'ඊ අලි බබ්බු එක්කුං බොනවැ?'

මං ඇහුවා.

'දැං මට කුක්කු එපා. ඡුට්ටිත්තං කාලෙ දුන්නැති කුක්කුවලටයි මං දැන් අඬන්නේ'

මට ඒක තේරුං ගියා. අද වහ බොන්න ඕන එකට සමහරු තව අවුරුදු දහයකින් විතර වහ බොනවා. ( 40 පිටුව )

මෙසේ යම් යම්  මනෝ විද්‍යාත්මක සංකේත යැයි සිතිය හැකි භාවිතාවන් ඔස්සේ ගලා යන කතාව තැනෙක, තව තවත් ගෝචර මට්ටමෙන් ඈත් වේ.

"ඉලෙක්ට්‍රාත් එක්ක මං නිතර දෙවේලේ ගැවසීම අලුත් සංකීර්ණෙකට හේතුභුත වෙන්න පුළුවන්ය, මං නිත්‍ය වාසස්ථානයක් නති සංචාරකයෙක් නිසා මං කවදාහරි කොහේහරි ඉන්ටර් ගැලක්සියකට මකබෑවිලා අතුරුදන් වුණාම ඒකෙයි ඒ සංකීර්නේයි දෙකේ විසංවාදයෙන් දැඩි ආතතියක් ජනිත වීමෙන් ඉලෙක්ට්‍රාගේ ආධ්‍යාත්මයට කුමකින් කුමක් වේදැයි යන සිතිවිල්ල නිසා එවන් සංකීර්ණයක් ගොඩ නොනැඟෙන විදිහටත්, ඒ වෙනකොට ගොඩනැගීගෙන ඇවිත් තිබුණානං ඒක හෙමින් සීරුවෙ අතුරුදහන් වෙලා ක්ෂීන වී යන විදිහටත් නිරන්තරයෙන්ම අප අතර පැවතියාවූ අන්තර් සබඳතා නවත්වා දමන්න ගත්ත තීරණේ ගැනයි ඈ කීවේ. ( 54 පිටුව )

මෙවන් කොටස් පිටු ගණනාවක් පුරා පාඨකයෙකු  දිගැරෙද්දි,  පාඨකයන්ගෙන් කී ප්‍රතිශතයක් ඉවසාවි ද?


මෙහි එන අසාත්මිකතාව කෙටි කතාව රසවත් එකකි. ආසත්මිකතාව ට හේතුව කතාව අවසන මිය ගිය තැනැත්තේ ගේ මරණීය සිතුවිල්ල  ට ලගු කර දක්වන්නේ ප්‍රසිද්ධ තැනක් වන මෙහි සංවර බාවයේ නමින් ය.

"අනේ දෙයියනේ ඊළඟ ආත්මෙවත් මට මෙහෙම ලෙඩක් නැතුව, මේ ආත්මෙටත් එක්ක ඇති පදං තන් බලන්න ලැබුණොත්...!"
( 81 පිටුව )

සිහින, පොත් පිල්ලුව සහ අහසත් පොළොවත් වෙන් කළ නොහැකිය, මෙහි එන අනෙක් කෙටි කතාය.  කෙටි කතා පහෙන් දෙකක් 1986 රචනා වූ ඒවා ය; දෙකක් 1996 දී ය; අනෙක 2003 දී ය. සියළු කියවීමේ අභියෝග හමුවේ හෝ මෙතරම් නව්‍ය රචනීය ශෛලියක් වර්තමානයේ දැකිය හැක්කේ කේ. කේ. සමන් කුමාරගෙන් පමණි. ඔබ ඉවසිලිමත් නම්, හා  අභියෝගාත්මක දේ කියවීමට කැමති නම් පමණක්, සොයා ගෙන කියවන්න.  මාත් ඉවසීමෙන් අවසන දක්වා කියෙව්ව ද වටහාගැනීමේ අභියෝගය මුළුමනින් ජයගත්තෙමියි නොසිතමි.  මගේ වත්මන් ආවස්තික පිරිවැය මත මෙය දෙතුන් වතාවක් කියවීමේ හැකියාවක් නොමැත.

( 2106 ප්‍රකාශ වූ කෙටි කතා වලින් මේ වන විට
1. එරික් ඉලයප්ආරච්චිගේ බැග්ඩෑඩ්,
2. කම්මැල්ලවීරගේ එකොළහ,
3. සමරසිංහ ගුණසේකරගේ කාලිදාස, කල් ඉකුත් වී නොමැත,
4. ප්‍රභාත් ජයසිංහගේ මකර තොරණ,
5. වෙනුර සනත් කුමාරගේ අම්මයි තාත්තයි වහල උඩ,
6. කමල් පෙරේරා ගේ කූඹියා නම් ඩොලැක්ක වාදකයා සහ,
7. කේ. කේ. සමන් කුමාර ගේ අසාත්මිකතාව කියවා හමාර කොට ඇත. තව ඉතුරුව ඇත්තේ, 8. වෙඩිවර්ධනගේ දුෂ්ඨකමේ සෞන්දර්යය සහ රත්මලානේ තවත් කතා පමණි. )


Sunday, 24 December 2017

සුවඳ සන්නිය - සේපාලි මායාදුන්නේ



  2016 ප්‍රකාශයට පත් වූ නවකතා අතුරින් මා කියවූ පස්වැන්න සුවඳ සන්නිය යි. මහාසාමි නම් වූ මහැඟි කෘතියෙන් පසු ලේඛිකාව ලියූ කෘතියක් කියවීමට පෙළඹවීම ස්වභාවික කරුණක් වුවද, පොත් පිළිබඳ සාකච්ඡා කරන දෙදෙනෙකු මේ පොත ඉතා ඉහළින් වනද්දී, අයෙකු කීවේ මෙය තවත් මාගම් සෝළියක් බවත්, එතරම් ම අසාර්තක කෘතියක් බවත් ය.

  එහි මාගම් සෝළිය ආරේ අභව්‍ය සිදුවීම් නැතුවා නොවේ. වෙසෙසින් සුවඳි පිළිබඳවත්, පසුව ඇය හා කුණු බන්ධියා පිළිබඳව ලියැවුණු කොටසුත් මායා යතාර්තවාදී රීතීය උඩ ලියැවී ඇත. එහෙත්, මෙහි එම රීතිය කෘතිය වෙළාගෙන නවකතාවේ ප්‍රධාන ධාරාව අඩපන කොට නැත ( මාගම් සෝළියේ නැතිනම් වුල්ෆැන්දාල් ස්ට්‍රීට් හි මෙන් ). එය කතුවරිය හමුවේ, ප්‍රධාන කතාන්දරය සුදුසු තැනට ගෙන ඒමට ආධාරකයක් පමණි. වෙසෙසින්, දීර්ඝ කාල පරිච්ඡේදයක් හලුළුවා ඉදිරිපත් කරලීමේ ප්‍රයෝගයක් වැනිය. ඉන් ඔබ්බට විසිවන සියවසේ දෙවෙනි කාර්තුව පමණ අලලා කොළඹ ආශ්‍රිත ව ලියැවී ඇති කොටස ඉතා රසවත් ය.

මා සිත් ගත් කොටසක් වූයේ, පොල්වත්තේ ලොන්ඩරිය පිළිබඳ කතාවයි. මා පාසැල් යන සමයේ ,  බේරේ වැව ට ඔබ්බෙන් පෙරහර මාවතේ මෙම ලොන්ඩරිය ක්‍රියාත්මක වූ බවත්, රෙදි වැල් බොහෝ ගණනක් එකල තිබූ බවත්, මෑතක් වන තුරු ම එය ක්‍රියාත්මක වූ බවටත් හීන් මතකයක් ඇත. අද වන විට එම ගොඩනැඟිලි වලින් බහුතරයක් බිඳ දමා ඇතැයි සිතමි. කළු පැහැ ගැන්වුණු එම ගොඩනැඟිලි මෑතක් වන තුරු ම තිබිණි. වරෙක හෝ දෙකක, කුල ක්‍රමය අහෝසි වීගෙන යන සමයෙක, මෙතැන ,එතරම් රෙදි කන්දරාවක් සේදෙන්නේ ඇයි යන ප්‍රශ්නයක් ඇති වුව ද , ඊට ඔබ්බෙන් ඒ පිළිබඳ විමසීමේ උවමනාවක් මා තුල නොවුණි. පොල්වත්තේ ලොන්ඩරිය පිළිබඳ කෘතියේ සඳහන, මෙලෙසය:
"ඒ සන්තෝසෙන් ම පොල්වත්තේ ලොන්ඩරියේ අලුත රාජකාරියට පහුවදා හිට ම පිටත් වෙන්නට හැකි විය. මේ ලොන්ඩරිය හිතින් හිතාගන්නටවත් බැරි තරම් විසාල එකකි. සුදු මහත්තැන්ලාගේ තැපරබෝන්, ගෝල්පීස් ආදි මහ හෝටල්වලත් රෙදි කඳු ගැහී කිලුටු රෙදි තෝරන කාමර තිහට එක්කාසු කෙරෙයි. දෑහැ අදහා ගන්නටත් අමාරු රෙදි හෝදන සාලාව උහට වහල ගැහූ මහා පතරංගයකි. කොටු කැපූ සුදු මාබල් වතුර ටැංකි එක එකක බාසුන්නැහේලා අපට මීළඟට කරන කටයුත්ත ගැන කියා දෙමින් පසු වූහ. මේ වතුර ටැංකියට ඉදිරියෙන් හරි හතරැස් දිගැටි කළු ගලක් ගණනේ ද බැඳ තිබුණේ ය." (78 පිටුව )

අන් තැනෙක, අද වන විත පර්චසය රුපියල් මිලියන ගණණකට හෝ  ඉඩමක් සොයා ගත නොහැකි, ධනවතුන් වෙසෙන තිඹිරිගස්යාය පිළිබඳ කියවෙන කොටස පසුගිය වසර 80-100 අතර සිදූ වූ වෙනස්කම් රැස ගැන කියා පායි. එහෙත් මෙහි සීඝ්‍ර වර්ධනය සිදු වූයේ ඉතා මෑතකය.

"හැලමර් වීදියේ සද්දන්ත මාලිගාවේ මැද මිදුල අද්දර පසුපස උසට බිච්චි බැඳ තිබූ දිග කාමරය අස්ස ඉස්තාලය වුණේ ය. අස්සයින්ට නිතර නිතර ඇඟ කසා ගන්නටත්, ඉඳහිට කටේ දමාගෙන හපන්නටත් පිදුරු හා රට තණකොළ ගෙනෙන්නට සුමානයකට දෙතුන් වතාවක් ම තිඹිරිගස්යාය කුඹුරු ඉඩම් දක්වා ම යාගන්නට මට සිද්ද වුණේ ය. හිවලුන් හා කබරගොයින් ද අඳුන් දිවියන් ද ගහන මේ පාළු ගම්මානයට යන්නට මා මනාප වුණේත් වෙන කළ හැකි දෙයක් නති කමට ම ය." (118 පිටුව )

එක් සමාජ ස්ථරයක් විසින් ඊට පහලින් ඇති ස්ථර

මගේ අවංක හැඟීම නම් පසු ගිය සම්මාන උළෙල වල දී මේ කෘතියට මීට වඩා අවදානය යොමු වීමට තිබුණු බවකි. පිටු 176ක් තුල මෙතරම් සිදුවීම පරාසයක් ලියැවී ඇති මේ කෘතිය කියවීම පාඨක අපට කාලය අපතේ නොයෑමක් බව නම්, ඉඳුරා කිව හැකිය.
යේ රී රී මාංසේ උරා බීම, සුවඳි ගේ කඳු බෑවුම් පිහිටි ගම්පලාත් වල පරිසරයේ මේ කාලය වන විට සිදූ වූ වෙනස් කම්, නිදහස ට පෙර යුගයේ වූ දේශපාලන හැලහැප්පීම්, දෙවෙනි ලෝක යුධ සමයේ රටේ තිබූ අහේනිය  සහ වෙසෙසින් කොළඹ ජීවත් වූ සමහර සමාජ ස්ථර බිරිතානීන් රට හැර යාම කෙතෙරම් නොඉවසූවේ ද ආදි ඓතිහාසික සමාජ සිදූවීම්, හකුළා කෙටියෙන් එහෙත් පාඨකයා ට දැනෙන්න ට ලියැවී ඇති අපූරු නවකතාවකි.


( ඒ ඒ පරිච්ඡේදය අවසන සන්නි යකුන් පිළිබඳ කෙටි ලියැවිල්ලක් තිබුන ද, ඒ කොටස සුළුවෙන් ඒ පරිච්ඡේදය ට ආශ්‍රේය බවක් පිළිඹිබු කල ද, එම කොටස මා අවදාන්ය එතරම් දිනා ගත්තේ නැත. )

Tuesday, 19 December 2017

Wonder - R.J. Palacio



 "People see me
I'm a challenge to your balance
I'm over your heads
How I confound you and astound you
To know I must be one of the wonders
Of god's own creation
And as far as you can see you can offer me
No explanation"
                     ( Natalie Merchant - "Wonder" )

   It's not everyday that I read books which fall under the category of  "Child-Lit". But when the book is titled after and inspired by a song by one of your favourite Artistes, one does tend to take notice. And then one notices, its on one of the most sensitive subjects, as a parent. I started reading the book with my elder two kids off the Kindle, and after a while bought a printed copy, after searching for a copy at all Sarasavi book shops from Kiribathgoda to Maharagama. So after all this rigmarole in getting started to talk about the book, how did I find the book ?

Here's a quote:
"If I found a magic lamp and I could have one wish, I would wish that I had a normal face that no one ever noticed at all. I would wish that I could walk down the street without people seeing me and then doing that look-away thing. Here's what I think: the only reason I'm not ordinary is that no one else sees me that way."

Yes, this is the story of August Pullman, trying his level best to live his life like a normal kid, despite his facial anomalies And the story is told in first person by several characters - Auggie himself, his Sister Via, his friends, her friends, her boy friend, and concluding with the "Julian Chapters" - Julian being Auggie's biggest bully. Despite being an intelligent kid with a nice sense of humour, Auggie finds it a challenge all the way to make him accepted - for the "natural" ( political incorrect term here ) tendency is to stare momentarily and look away. But no one is more aware of this as Auggie, himself. He explains his looks thus:
"I won't describe what I look like. Whatever you're thinking, it's probably worse."
But he toils away, nearly calling it quits, but supported by a loving family and a  Principal who goes out of his way to accommodate the "different" kid, Auggie pulls it through. Probably what is stressed in subtlety is that Mr. Tushman, the principle did bend the rules a wee bit to accommodate Auggie, even getting himself to hot water in the process.
Although the "Julian Chapters"do have a feel of an after thought, it adds a value to the book - especially it being a children's book - on how one is never too late to concede that one is in error and and could start over.

Highly recommended children and parents, who believe that a little kindness can go a long way in making another person's world, that much more beautiful.



Saturday, 16 December 2017

The Underground Railroad - Colin Whitehead

( Pulitzer Award for Fiction, 2017 )


"I saw cotton
and I saw 'bacc
Tall white mansions
and little shacks.
Southern man
when will you
pay them back?
I heard screamin'
and bullwhips cracking
How long? How long?"
                         ( from "Southern Man" - Neil Young )

Yes, the Slave owning Southern Man was cruel to the level of sadism and savagery. It is a known fact. However if the aim of a work of literature is to hint, under the license of artistic freedom, a general cruelty where a parent upholds a child punishing of an escaped slave, or fighting for a chance to punish a slave ? .

The Underground Railroad was the Pulitzer award winning novel for 2017, and admittedly the primary reason for me to take notice of the book, and my decision to read it. Upon completion, I have but mixed feelings about it. On a year of reading, where the 2016 Pulitzer winner "The Sympathizer" proved to be a much more complete and engrossing novel than it's successor, Whitehead's stretching of history - his license at fiction clearly - didn't quite leave me impressed and in awe, as Viet Thanh Nguyen did. My honest take is that Whitehead discounted the endless sacrifices that the slave community made, by some of the stretches he made - and it didn't add much, as pure literature either. In summary it didn't carry the ring of truth that Alex Haley's Roots did. But that is not to say that Whitehead had taken many liberties when detailing the horrors of the South's punishment. For example the punishment meted out to Big Anthony, whose torturing included having his mouth stuffed with his manhood and sewn, doused in oil and roasted was previously whipped for three days as entertainment for guests. Whipping as entertainment ? Here's the part:


"On the second day a band of visitors arrived in a carriage, august souls from Atlanta and Savannah. Swell ladies and gentlemen that Terrance had met on his travels.... They ate at a table setup on the lawn, savouring Alice's turtle soup and mutton and devising compliments for the cook, who would never receive them. Big Anthony was whipped for the duration of their meal, and they ate slow. The newspaperman scribbled on paper between bites. Desert came and the revelers moved inside to be free of the mosquitoes while Big Anthony's punishment continued."

This detail tends to suggest that it was not the sadistic slave owner, but a whole community which was sadistic. For the then Whites to feel that slavery is a natural thing, a "lesser being" serving the civilised is one thing. Yet, to paint a scene of generalization of a society which was immune to cruelty and possibly deriving a pleasure thereby, isn't within the limits of artistic freedom ( if it was that).


As a whole the novel, is of a genre bending sort, rather than being of mixed genres It takes the "Underground Railroad", literally and does a bit of time travel at the various stations. It doesn't stop at the exposure of crude brutal punishments of the slave owners. It exposes the finer mechanisms of Eugenics, using the unsuspecting Blacks as mice for their experimenting.


The overall tone of the book suggests a sense of exaggeration. Possibly the topic in purview is not ideal for mixing of genres, here. A few characters and incidents here and there start to minimise the tone of generalization the book carries. Donald and Ethel; the white station masters; Cora's own frowns at white children. But this was not enough to dilute the general community wide cruelty that is quoted above or the ones that took outside at the park opposite Dona;d and Ethel's house. End result being a book that leaves the reader with mixed opinion about the nature of writing - that, and the feeling that Alex Haley did a mighty good job when writing Roots. And without doubt last year's winner Paul Beatty did a commendable job discussing racism in America, with proper use of humour and satire.

Thursday, 7 December 2017

රූපාන්තරය හෙවත් සෝමදේව ගේ සංක්‍රාන්තිය - ගුණදාස අමරසේකර




      ඉහත නමැති පිටු සියයක ට අඩු කෙටි නවකතාව කියවූවෙමි. එය 2012 ප්‍රකාශ වූවකි. කිනම් හෝ හේතුවක ට එය ප්‍රකාශ වූ වසරේ හෝ 2013 හෝ එය කියවීම මගහැරී තිබින. බොහෝ විට ඒ පිළිබඳ එතරම සංවාදයක් නොවෙන්න ට ඇත ; මා ඒ වන විට රටින් බැහැර වීමා ද හේතුවක් වන්නට ඇත.

සුවනේරිස් හෙවත් සුමනසේකර, හෙවත් සෝමදේව, තම කුල හීන ආරම්භයේ සිට විවිධ ජීවන අවදි පසු කරගනිමින් අප රට විදෙස් තානාපතිවරෙයෙකු බවට පත් වූ අයුරුත්, ඒ හා සමගාමී ව අප රට ඒ අවධි වල ක්‍රියාකාරි දේශපාලන සිතුවිලි ධාරාව වෙනස් වූ අයුරුත් මෙහි ඉතා හොඳින් පෙන්නුම් කර ඇත.

නවකතාව ආරම්බයේදී, ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවෝ සහ ප්‍රධාන දායක තැන, සංවාදයේ යෙදෙන්නෝ, රදා කුල දරුවෙකුට අකුරු කිරීමට අවස්තාව තමන් උදා කර දුන් අයුරුත් දැන් ඒ පිළිබඳ ගරුසරුවකින් තොරව එම දරුවා හැසිරෙන අයුරු ගැන කම්පා වෙයි. පසුව එම දරුවා හොඳින් සිප් සදාරයි. ඔහු මාක්ස්වාසි දේශපලනයට යොමු වන්නේ තමන ට ඇති වූ කුලපීඩනය නිසා වෙනි. එතැන් පටන් ඔහුගේ ප්‍රමුඛ දේශපාලන චින්තාවලිය ඔහු වටා ඇති අයගේ ආභාෂය සහ තමන ට ක්‍රියාත්මක වීමට ඇති අවස්තා මත තීරණය වේ.

රචනාවේ ඇති ප්‍රමුඛතම සාධනීය ලක්ෂණය නම් ඒ ඒ දේශපාලන මතවාදි සංක්‍රමණ තුල මතුවන චරිත ඔස්සේ අගතිගාමි නොවී ඉදිරියට ගලා යාමයි.  ඒ අනුව රාජ‍ය නොවන සංවිධානයක දෘෂ්ඨියෙන් කතාව දිගැරෙන සඳ පාඨකයා ට සිතෙන්නේ ඒ මතවාද වරදක් නැති බවත්, ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනෙන ආකාර අගතිගාමි නොවන බවත් ය.



චන්දිකා යුගය ගැන කියැවෙද්දි ඈ කෙරෙහි අගතිගාමි දෘෂ්ඨියකින් බැහැරව ය ( හෙවත් අමරසේකර ට අයිවන් ට තරම් චන්ද්‍රිකා කෙරෙහි වෛරයක් නැති සෙයකි ). ඇය ඒ අවස්තාවේ දි ක්‍රියා කල අයුරු, එම කොටස කියවන කල්හි සාධාරණ යැයි සිතෙන අයුරින් රචනා වී ඇත. ඇගේ දේශපාලනයෙන් බාහිර "කුණු" රස සොයා ගොස්  නැත.
"මේ සැරේ තමුසෙල එක දෙයක් කරන්න ඕනෙ.. මේ සැරේ බණ්දාරනායක අනුස්මරණ දේශනයක් පවත්වන්න ඩොක්ටර් සෝමදේවට ආරාධනා කරනව...ගිය සැරේ කවුද ජාතිවාදි පිස්සෙක් නේ ද ඒක කළේ... ඒ මිනිහා කිව්ව නේද ඕක ඔළුවක් නැති කවන්ධයක් ය කියල.. ( පිටු 74-75 )
මේ කියවෙන්නේ අමරසේකරුන් ගැන ම ද ?

ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවන් සහ විදුහල්පති පිළිසඳරේ යෙදෙන්නෝ, ඔවුන් සිංහල බෞද්ධකම තුල වටිනාකමක් දකින්නේ එහි භාවිතාවේ විවේචනයක් ද සහිතව ය.

මේ සියුම් ලියවිල්ල මට මතක් කර දුන්නේ සමහර නූතන ලේඛකයින්, තම මුළු ලියැවිල්ල පුරාවටම තම මතවාද වලට විරුද්ධ අයට "ටොකු ඇණීමේ ව්‍යාපෘතියක්" ක්‍රියාත්මක කිරීම ය. "මැද පංතියේ කතාන්දරයේ" අග කෘති තුන තවම කියවා නැති හෙයින් අමරසේකර  මින් ඔබ්බට ට චරිත සහතිකයක් දීමට ( ඔහුගේ ලේඛක ක්‍රියාකලාපය තුල දි ) ඉක්මන් නොවන මුත්, අමරසේකරගේ පරිණත කම හේතුවෙන් තම ක්‍රියාවලියේ වඩා සියුම් ව යෙදෙනෙවා  වීමට පුළුවන.

අවසන් වශයෙන් කීමට ඇත්තේ හැකි නම් සොයාගෙන කියවන ලෙසත්, මා මෙය පුස්තකාලයෙන් කියවූ මුත්, මා ගේ පිටපතක් මිල දී ගැනීම ට බලාපොරොත්තු වන්නේ, මෙවන් පොත් වෙත නැවත නැවත ආගමනයේ යෙදෙන නිසා බවත් ය.






Friday, 17 November 2017

පොර මීගොන් - සේන තෝරදෙනිය





   උක්ත කෙටි කතා සංග්‍රහය කතුවරයාගේ මා කියවූ දෙවැන්නයි. කෙටි කතා දොළසකින් පෝෂිත, 2002 හි නිකුත් ව ඇති සංග්‍රහයේ කෙටි කතා තුනක් කතුවරයාගේ ලේඛණ දිවියේ මුල් යුගයේ යැයි පැහැදිලිය.

මෙහි එන මා වඩාත් සිත් ගත් කෙටි කතා කිහිපයක් ගැන ලුහුඬින් අදහස් පහත දක්වමි.

"මිතුරුලඳ", 1961 දී ය. කතුවරයා පේරදෙනිය සරසවියේ සිප් හදාරණ කල්හි හෝ ඊට ආස්‍රිත කලෙක ලියැවෙන්නක් යයි සිතමි. සරසවි සිසුන් කෙරෙහි ආශ්‍රිත ජනයා දක්වන සැලකිල්ල පිළිබඳ හොඳ කියවීමකි. වරෙක අමරසේකරුන්ගේ ජීවන සුවඳ හෝ රතු රෝස මල මතකයට නැගෙයි.
"සියළු සාරය උකහාගෙන තැන්පත් කොට ඇති තැන එතැන වේයයි අප සිතූ නමුත් එහි සත්‍යය අබබෝධ කර ගැනීමට පේරාදෙණියට පැමිණ වැඩි කලක් ගත කිරීමට අවශ්‍යැ නොවීය. මෙහි දේශපාලන කටයුතු ද රටේ පවතින දේශපාලනය නොවන බැව් ප්‍රත්‍යක්ෂ විය."

1962 දී ලියැවී ඇති "මුළුතැන්", සරසවි දිවිය හා බැඳුන ද, ප්‍රේමය මුල් කොට ගත්තකි. වරෙක ප්‍රේමය යැයි "පෙම් කරන්නී" සිතුව ද, ඒ පෙම නොවේ.
"ඇය තුළ සැඟවී තිබුණු ආසාවන් ප්‍රේමයේ ව්‍යාජයෙන් තමා වෙතට එන්ට ඇතැයි රූපදේව සිතුවේය...සැඟවුණු, යටගිය, ඉටුවිය යුතු අවශ්‍යතාවයි. මුළුතැන්ගෙය අසළත කපුටුවා ගෙන්වූයේ අරක්කැමියා නොවේ. මුළුතැන්හි සුවඳයි. කපුටුවාගේ මුළුතැන් සොරා ගැනීමේ ආසාවයි."

"කරත්තයකින් ගිය ගමනක්" කෙටි කතාවත් මා සිත් ගත්තෙකි. ලේඛණ විසතරය උක්ත පුත්තලම ප්‍රදේශය ගිණි කාෂ්ඨකේ පාඨකයා ට ගෙනෙ එන්නකි. මෙහි එක් වැදගත් කරුණක් දිටිමි. ඒ කාලය ගත කිරීම යන්නය.  කල් මැරීම යන්න නැතිනං නිකං සිටීම අද වන විට මහා අපරාධයකි. කාලය රන් හා වටි යන්න කොයි කාලේ ගොඩ නැඟුනක් දැයි නොදනිමි.
"කාලය ගත කිරීමට අපහසු තමා වැනි අයට වේ යයි 'ඔහු' සිතුවේය. මහල්ලාට එහි දුෂ්කර බවක් නොපෙනේ. මහල්ලා තුළ වෙහෙසකර බවක්, නොඉවිසිලිබවක්, අපේක්ෂාවක් නොපෙනේ."
"බේරා" ගැනීම සාපේක්ෂ ද? ගොදුර ට බේරෙන්න අවශ්‍ය නොවුණු විට බේරා නොගත යුතු ද ?
"අම්ම අප්ප් නැතුව අසරණ වෙච්චි මේ ගෑණිට පිහිටට හිටියේ මං විතරයි. උන්දැගෙ මිනිහ දැදුරු ඔයේ ගිලිල මරෙන කොටත් බඩැත මාස තුනයි. මරණෙ දා ඉඳලම ගමේ කොල්ලොයි, බැඳපු උනුයි ඔක්කොම වැලගෙඩියට එන කපුටො රැළ වගේ ගේ වටේ කර්‍ඇකෙන්ට උණා. මං ( මහල්ලා) කපුටොන්ගෙන් වැලගෙඩිය බේරන් මයෙ ගෙට ගෙනාවා."
"මං දැක්කා උඹ බස්සෙකෙන් බැහැල එනකොටත් හැට්ටෙ කිරිවලින් තෙමිල. මහත්තය හිටියටැ කමක් නෑ. කිරි ටිකක් දීහන්...
'ඔහු' යළිත් ඇය දෙස බැලුවේය. ඇය කෝල ලෙසින් සිනාසි පියයුරට  යටින් අත ගසා එසවුවාය....
'මහත්තයට නවතින්ට තැනක් හොයා ගන්ට අමාරු වෙයි. හොඳ තැනක් හොයා ගන්න කල් අපේ ගෙදර නවතිමු.'"




මෙහි එන සමහර කෙටි කතා පසූව පූර්ණ සාර්ථක නවකතාවන්ට පාදක වූ බිජ අවස්තාවෝ වෙතැයි සිතේ. දෙමාපියන්ගෙන් ආදරය සහ තම ජයග්‍රහණ කෙරෙහි වෙසෙස් අවදානය නොලැබීම යන කරුණ මෙහි "මිතුරුළඳ" කෙටිකතාවේ දැක්වේ. එය පසු කලෙක බණ්ඩර මැරූ උන් හී දක්වා ඇත. නෑ පරපුරෙන් සිදුවන වෙනස්කම් පිළිබඳ කරුණ "උන්මාදචිත්‍රාවන්ගේ දියණියෝ"  කෙටිකතාවේ කියවේ. සදත් විල මහා සුභද්‍රාවෝ හි මේ කරුණ විස්තීර්ණව නවකතාවට බද්ධ කොට තිබුණි. සප්ත අපදාන වස්තුවෙ හි මේ අවස්තාවන් මතු වේ දැයි එය කියවූ කලෙක කිව හැක.



මෙහි එන 'ප්‍රිය ප්‍රයාන' කෙටිකතාවද මා සිත් ගත්තෙකි. මත්පැන්හලෙක අයෙක් වටපිටාවේ  සිදුවීම් ඔස්සේ තම දිවිය ආවර්ජනය කරයි. කරදර සමස්ත වශයෙන් සැමට පොදුය යන්න ඉතා නිර්මාණාත්මක ලෙස ත්, මත්පැන්හලෙක අඳුරත් පාඨක මනසේ ජනිත කරමින් සාර්ථක ව නිර්මාණය වී ඇත.

සංග්‍රහයට නම් දුන් පොර මිගොන් කෙටිකතාව පිටු 41ක් පුරා දිවෙන තරමක් දීර්ඝ කෙටිකතාවකි. රාජ්‍ය ආයතනයක ඉහළ නිල දරණ්නක් දෙදෙනෙකු අතර ගැටුමකි. වසර ගණනවාක් පුරා ඇදෙන්නකි. සමස්ත වශයෙන් වරද කරුවෙකු හා නිවැරදි කරුවකු පොරයන් ආරම්භයේදී අඳුනාගත හැකි වුව ද, ගැටුම උඩු දුවද්දි හා නිමා වෙද්දි ජයග්‍රාහකයකු නැත. ඇත්තෙන්ම ජය ගත්ත ද අපතේ ගිය කාල හා සසඳද්දි නිවැරදි කරු වුව ද පරාජයක් ලබා ඇත. මට නලින් ද සිල්වා සහ ජී.ඇල්. පීරිස් නඩු හබය මතක් විණ. මෙහි එන "මාතලීගෙන් ( කළමනාකරණා නායකත්ව පාඩමක්" කෙටිකතාව ද රැකියා ආයතනයක් හා බැඳී ඇති හෙයින් යම් සමාන කමක් තිබුන් ද, නිල අතර වෙනස අති මහත්ය. එය ද රසවත් කතාවකි.

තෝරදෙනිය  ගේ කෙටි කතා සංග්‍රහයන් තුල ගුණාත්මකව සංඝතබවේ අඩුවක් තිබීමට පුළුවන. එහෙත් එහි ඇති රස මුසු අවස්තා දුර්වල තැන්  අබිබවා මතුවෙත නිසා දෝ ඒ කෙටි කතා කියවීමට මා ප්‍රිය කරමි.




Saturday, 11 November 2017

Selected Stories from Anton Chekhov ( Translated by Richard Pevear and Larrisa Volokhonsky )


"His characters are not monumental personalities dramatically portrayed, like heroes of Dostoevsky or Tolstoy, they are sharply  observed types." ( From the Introduction)

"Thus the real, the only hero of Chekhov, is the hopeless man. He has absolutely no action left for him in life, save to beat his head against the stones..... He has nothing, he must create everything for himself. And this 'creation out of the void,' or more truly the possibility of this creation, is the only problem which can occupy and inspire Chekhov." This is a quote from Shestov, which Pervear has included in the introduction. The moment I read this I couldn't help remembering, possibly my favourite author (alongside Dostoevsky), Albert Camus. It is a point to ponder as to what influence Camus may have had from Chekov.

Then we turn to what Chekov thought was the writer's job ( in a letter to Alexei Suvorin in 1888);
"An artist must pass judgment only on what he understands; his range is limited as that of any other specialist... Anyone who says that the artist's field is all answers and no questions has neither done any writing or had any dealings with imagery. The artist observes, selects, guesses and synthesizes... two concepts: answering the questions and formulating them correctly. Only the latter is required of an author." ( This too is from the long introduction by Richard Pevear)

This introduction by itself makes this book worth having. And it has thirty short stories  They have intentionally left out the "novelized stories" of 80-100 pages. The stories are from a very early period in which the brevity of his creations was a characteristic. The earliest short story we have is from 1883 and the first few short stories are from that period 1883 - 1886. Some are so heart rendering that you feel like as if your heart is weighted down with a kilo or two of iron. There is no point in trying to summarise or write short introductions about a master like Chekhov. Anyone who calls himself or herself has read Chekhov at some point. Hence I will limit this to a a small portion of a short story called "Vanka" - Vanka is an orphan who has been packed off to a shoemaker, He finds life so unbearable that he finally writes to his grandfather.

"'Come, dear grandpa,' Vanka went on with his letter. 'by Christ God I  beg you, take me awayfrom here. Have pity on me, a wretched orphan, because everybody beats me, and I'm so hungry, and it's so dreary I can't tell you, I just cry all the time. And the other day the master hit me on the head with a last, so that I fell down and barely recoverd. My life is going bad, worse than any dog's... And I also send greetings to Alyona, to one-eyed Yegorka, and to the coachman, and don't give my harmonica away to anybody. I remain, your grandson, Ivan Zhukov. Dear grandpa come.'

Vanka folded the  written sheet in four, and put it into an envelope he had bought the day before for a kopeck. . . . After thinking a little, he dipped his pen and wrote the address:


To grandpa in the village."

Then there are parts that hit you like a hammer right between your eyes:
"At the door of every contented, happy man somebody should stand with a little hammer, constantly tapping , to remind him that unhappy people exist, that however happy he may be, sooner or later life will show him its claws, some calamity will befall him - illness, poverty, loss - an nobody will hear or see, just as he doesn't hear or see others now" ( from "Gooseberries" )

I will not even try to implore others to read this, for the obviousness in that statement borders on an absurd suggestion. Am just sorry that I had to wait till now to read as comprehensive a collection as this ( my previous Chekhov "experiences" are limited to a short story picked from here and there).